Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) tối đa được nâng từ 85% lên 95%. Theo quy định mới, ngân hàng phải duy trì LDR không vượt quá 95%.

Tuy nhiên, mức trần mới đi kèm thay đổi trong cách xác định cả dư nợ cho vay và tổng tiền gửi. Theo Thông tư 50, một số khoản cấp tín dụng không phải hoạt động cho vay và dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp được khấu trừ khi xác định tỷ lệ, trong khi một số khoản tiền gửi cũng được loại khỏi mẫu số.

Cách tính mới nhằm gắn tỷ lệ LDR với việc áp dụng các chuẩn mực thanh khoản theo Basel III. Thông tư đồng thời đưa vào lộ trình hai chỉ tiêu mới là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).

Theo Ngân hàng Nhà nước, Thông tư 50 được xây dựng nhằm đồng bộ với các quy định về tỷ lệ an toàn vốn và hệ thống kiểm soát nội bộ theo các chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế. Ngoài LDR, LCR và NSFR, văn bản còn quy định về tỷ lệ đòn bẩy (LEV) và một số giới hạn, tỷ lệ an toàn khác.

Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, TS Châu Đình Linh cho rằng việc nâng giới hạn LDR không đơn thuần đồng nghĩa các ngân hàng được mở rộng tín dụng tương ứng. Quy định mới tạo thêm dư địa trong cân đối nguồn vốn, còn khả năng tăng trưởng tín dụng vẫn phụ thuộc vào định hướng điều hành, chất lượng tài sản, vốn tự có và chi phí huy động của từng ngân hàng.

Theo chuyên gia này, cách xác định LDR mới phản ánh rõ hơn cấu trúc và mức độ ổn định của nguồn vốn. Những ngân hàng có tiền gửi dân cư ổn định, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tốt, vốn tự có và vốn cấp 2 cao, đồng thời ít phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn hoặc vốn vay trên thị trường liên ngân hàng sẽ có lợi thế hơn.

Thông tư 50 cũng quy định lộ trình áp dụng LCR và NSFR. Các ngân hàng có năng lực quản trị tốt có thể đăng ký áp dụng sớm theo lộ trình hoặc đăng ký áp dụng ngay ngưỡng 100% đối với cả hai tỷ lệ này.

Đáng chú ý, khi ngân hàng áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR theo quy định, ngân hàng không phải tuân thủ trần LDR theo cơ chế thông thường nhưng vẫn phải báo cáo tỷ lệ này. Quy định này gắn việc nới dư địa trên bảng cân đối với yêu cầu cao hơn về khả năng đáp ứng dòng tiền và nguồn vốn ổn định.

Việc điều chỉnh LDR vì vậy không chỉ là thay đổi một giới hạn về tỷ lệ cho vay. Cùng với LCR và NSFR, Thông tư 50 tạo ra khuôn khổ quản lý thanh khoản mới, theo hướng yêu cầu các ngân hàng cân đối giữa khả năng mở rộng tín dụng và mức độ ổn định của nguồn vốn.