Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Trong đó, cơ quan này đề xuất bổ sung mức thuế riêng đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.

Theo đề xuất, các loại đất này sẽ chịu thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức. Mức này cao gần 7 lần thuế suất 0,03% đang áp dụng đối với phần diện tích đất ở trong hạn mức.

Hiện Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp quy định thuế đất ở theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Diện tích trong hạn mức chịu thuế suất 0,03%; phần diện tích vượt không quá 3 lần hạn mức chịu 0,07%, còn phần vượt trên 3 lần hạn mức chịu 0,15%.

Đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thuế suất hiện hành là 0,03%. Đất sử dụng không đúng mục đích hoặc chưa sử dụng theo đúng quy định chịu thuế suất 0,15%, trong khi đất lấn, chiếm chịu mức 0,2%.

Bộ Tài chính cho rằng pháp luật hiện hành chưa có mức thuế suất riêng đối với trường hợp để đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Việc bổ sung quy định mới nhằm thực hiện định hướng tại Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương, trong đó đặt mục tiêu đến năm 2030 khắc phục tình trạng sử dụng đất lãng phí, đất bỏ hoang.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh tình trạng đất để trống sau đấu giá, đất chậm triển khai hoặc được nắm giữ trong thời gian dài vẫn xuất hiện tại nhiều địa phương. Một số khu đất có giá trúng đấu giá cao nhưng sau đó không được đưa vào sử dụng, làm dấy lên lo ngại về tình trạng đầu cơ và lãng phí nguồn lực đất đai.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng cần sớm áp dụng thuế lũy tiến đối với đất, đặc biệt là đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng. Theo ông, nhiều quốc gia áp thuế cao với đất bỏ hoang và đất sử dụng kém hiệu quả nhằm tạo động lực để người sở hữu đưa đất vào khai thác thay vì giữ lại chờ tăng giá.

Theo chuyên gia thuế Nguyễn Ngọc Tú, đất đai là tài nguyên đặc biệt nên đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng cần chịu mức thuế đủ lớn để giảm động lực găm giữ. Khi chi phí nắm giữ tăng lên hằng năm, người sở hữu sẽ có thêm áp lực đưa đất vào sản xuất, kinh doanh, cho thuê hoặc chuyển nhượng.

Ông Tú cũng cho rằng việc đánh thuế sẽ hiệu quả hơn nếu đi cùng cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ. Khi cơ quan quản lý có thể xác định một cá nhân hoặc tổ chức đang sở hữu bao nhiêu thửa đất, tại những vị trí nào và với diện tích bao nhiêu, việc nhận diện tình trạng đầu cơ hoặc sử dụng đất lãng phí sẽ thuận lợi hơn.

Đề xuất mức thuế 0,2% hiện mới nằm trong dự thảo luật do Bộ Tài chính trình Chính phủ, chưa phải quy định thuế đang áp dụng. Mức thuế cuối cùng và phạm vi đất thuộc diện chịu thuế sẽ còn phụ thuộc vào quá trình xây dựng, thẩm tra và quyết định theo quy định pháp luật.