Chính phủ vừa ban hành Nghị định 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.

Đáng chú ý, nghị định bổ sung quy định về lộ trình mở rộng thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản trên phạm vi toàn quốc. Theo đó, từ ngày 31/12/2028, công chứng viên thuộc các tổ chức hành nghề công chứng được thực hiện công chứng tất cả giao dịch có đối tượng là bất động sản trên cả nước.

Chẳng hạn, người có nhà đất tại Hải Phòng có thể đến một tổ chức hành nghề công chứng ở Hà Nội để thực hiện thủ tục mua bán, chuyển nhượng mà không cần trực tiếp đến địa phương nơi có bất động sản. Quy định này được kỳ vọng giúp giảm thời gian đi lại, tạo thuận lợi cho các giao dịch nhà đất liên tỉnh.

Tuy nhiên, việc mở rộng thẩm quyền công chứng không tự động được áp dụng vào đúng ngày 31/12/2028 trong mọi trường hợp. Nếu đến thời điểm này, cơ sở dữ liệu công chứng và các cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được công bố, vận hành theo quy định thì người dân chỉ có thể thực hiện công chứng trên phạm vi toàn quốc sau khi các hệ thống này đáp ứng yêu cầu.

Nội dung này được quy định tại Điều 10 Nghị định 413/2026/NĐ-CP, bổ sung Điều 42a vào Nghị định 104/2025/NĐ-CP.

Ngoài thay đổi về phạm vi địa lý, Nghị định 413/2026/NĐ-CP còn bổ sung trường hợp được công chứng ngoài trụ sở tổ chức hành nghề công chứng. Quy định này có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Cụ thể, các bên có thể thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở nếu việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với bàn giao tài sản, giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp hoặc thanh toán tiền.

Trường hợp một người trong các bên tham gia giao dịch thuộc diện được công chứng ngoài trụ sở, những người còn lại cũng có thể đến cùng địa điểm để hoàn tất thủ tục. Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra điều kiện áp dụng, đồng thời ghi rõ lý do và địa điểm thực hiện trong lời chứng.

Theo quy định mới, Nghị định 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, riêng các điều khoản 4, 5, 6 và 7 có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.