Tại khu vực Tân Cương (Trung Quốc), đập Dashixia cao tới 247m hiện đã bắt đầu tích nước và chuẩn bị phát điện. Với chiều cao gần 250m, công trình này tương đương một tòa nhà khoảng 80 tầng, trở thành một trong những đập đá đổ mặt bê tông (CFRD) cao nhất thế giới.
Điều khiến Dashixia gây choáng ngợp không chỉ là chiều cao mà còn nằm ở quy mô xây dựng khổng lồ. Để hoàn thành thân đập, dự án đã sử dụng khoảng 19 triệu m3 vật liệu xây dựng – lượng vật liệu đủ để lấp đầy khoảng 7.500 bể bơi tiêu chuẩn Olympic.
Đập được xây dựng trên sông Kumarak thuộc khu vực Aksu, với tổng dung tích hồ chứa khoảng 1,1 - 1,2 tỷ m3 nước. Công trình đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, chống lũ và cải thiện hệ sinh thái khu vực hạ lưu.
Không chỉ là một công trình thủy lợi, Dashixia còn tích hợp nhà máy thủy điện có công suất lắp đặt khoảng 750.000kW. Khi vận hành ổn định, nhà máy dự kiến tạo ra tới 1,9 tỷ kWh điện mỗi năm.
Toàn bộ công trình được thiết kế theo mô hình đập đá đổ mặt bê tông (CFRD), cho phép tận dụng vật liệu địa phương đồng thời bảo đảm độ ổn định trong điều kiện địa chất phức tạp. Với chiều cao lên tới 247m, áp lực thiết kế và thi công đặt ra cho đội ngũ kỹ sư là cực kỳ lớn.
Bên cạnh nhiệm vụ phát điện, Dashixia còn được xem là dự án hạ tầng chiến lược trong kế hoạch tái phân bổ tài nguyên nước tại Tân Cương. Hồ chứa quy mô lớn sẽ giúp bảo đảm nguồn nước tưới cho hàng trăm nghìn hecta đất nông nghiệp, đồng thời góp phần duy trì dòng chảy của sông Tarim – một trong những hệ thống sông quan trọng nhưng khan hiếm nước nhất khu vực.
Đáng chú ý, trong quá trình xây dựng, dự án đã ứng dụng hàng loạt công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), mô hình BIM và hệ thống giám sát số hóa toàn diện. Các công nghệ này cho phép theo dõi tiến độ, chất lượng thi công và điều kiện địa chất theo thời gian thực, từ đó tối ưu hóa quy trình xây dựng và nâng cao mức độ an toàn cho công trình.
Với lượng vật liệu khổng lồ, hồ chứa hàng tỷ mét khối nước và sản lượng điện gần 2 tỷ kWh mỗi năm, Dashixia không chỉ là một công trình thủy lợi đơn thuần mà còn được xem là biểu tượng cho xu hướng hạ tầng thông minh trong kỷ nguyên mới, nơi công nghệ số và trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò trung tâm trong các dự án quy mô siêu lớn.
