Theo quy định của Bộ Xây dựng, mỗi sản phẩm Bất động sản, gồm nhà ở và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng, sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng biệt. Mã này là chuỗi ký tự bao gồm chữ và số, tối đa 40 ký tự, dùng để quản lý, tra cứu thông tin về thửa đất, quy hoạch, pháp lý, lịch sử giao dịch… trên hệ thống cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường BĐS.
Tác động tâm lý đến nhóm đầu cơ ngắn hạn
Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, trong năm 2025 khoảng 75% giao dịch nhà ở đến từ nhóm khách hàng mua căn thứ hai trở lên; trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn. Việc định danh BĐS được nhận định có thể tạo tâm lý thận trọng hơn đối với nhóm đầu cơ ngắn hạn, do toàn bộ thông tin sản phẩm và lịch sử giao dịch được minh bạch, truy xuất rõ ràng.
TS Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS, cho rằng trong ngắn hạn thanh khoản có thể chịu tác động tâm lý, song về dài hạn, định danh BĐS sẽ giải quyết một trong những điểm nghẽn lớn nhất của thị trường là thiếu minh bạch dữ liệu. Khi thông tin được chuẩn hóa và công khai, người mua có thể kiểm tra tình trạng pháp lý, quy hoạch, tránh rủi ro như mua phải đất vướng tranh chấp hoặc dự án chưa đủ điều kiện mở bán.
Định danh môi giới, nâng chuẩn hành nghề
Song song với định danh sản phẩm, việc định danh môi giới cũng được triển khai theo quy định của Luật Kinh doanh BĐS 2023 (có hiệu lực từ 1/1/2025). Theo đó, môi giới phải có chứng chỉ hành nghề và hoạt động trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS. Việc gắn mã số định danh sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi hoạt động môi giới, nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp và hạn chế tình trạng “cò đất” hoạt động tự phát, tung tin thất thiệt.
GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhận định trước đây dữ liệu đất đai và nhà ở được quản lý phân tán theo địa phương, gây khó khăn cho thống kê và tổng hợp. Khi dữ liệu được số hóa, liên thông ở quy mô quốc gia, việc tra cứu, chuyển nhượng và thực hiện các thủ tục hành chính sẽ thuận lợi, minh bạch hơn.
Cơ sở hoạch định chính sách và kiểm soát thị trường
Theo chuyên gia Trần Khánh Quang, việc định danh đồng thời BĐS và môi giới có thể tạo ba tác động chính: tăng minh bạch thị trường, nâng cao tính chuyên nghiệp của ngành môi giới và củng cố niềm tin nhà đầu tư.
Bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường BĐS (Bộ Xây dựng), cho biết Bộ đã phối hợp với các đơn vị công nghệ để xây dựng phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu. Khi mã định danh được gắn cho từng sản phẩm, cơ quan quản lý có thể xác định rõ BĐS đủ điều kiện giao dịch, phân biệt giao dịch sơ cấp – thứ cấp, kiểm soát lượng tồn kho và diễn biến cung – cầu theo từng phân khúc.
Từ cơ sở dữ liệu thu thập được, cơ quan quản lý có thể đánh giá phân khúc dư thừa, phân khúc thiếu hụt nguồn cung để điều chỉnh chính sách phát triển nhà ở phù hợp. Hệ thống dữ liệu đồng bộ cũng hỗ trợ quản lý các phân khúc khác như BĐS du lịch, công nghiệp, văn phòng và thương mại dịch vụ.
Kỳ vọng rút ngắn thủ tục cấp sổ
Theo Bộ Xây dựng, khi cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường BĐS được vận hành đồng bộ, công tác quản lý tại địa phương và liên ngành sẽ hiệu quả hơn. Đặc biệt, việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng) có thể được rút ngắn nhờ thông tin đã được chuẩn hóa, liên thông trên hệ thống.
Dù quá trình triển khai còn thách thức do dữ liệu tại một số địa phương chưa hoàn thiện, giới chuyên gia đánh giá việc định danh BĐS và môi giới từ ngày 1/3 là bước tiến quan trọng, hướng tới một thị trường minh bạch, chuyên nghiệp và phát triển bền vững hơn.
