Ngày 23/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, không áp dụng hạn mức.

Theo Bộ Tài chính, đề xuất nhằm cụ thể hóa chủ trương sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, hạn chế tình trạng đất bị bỏ hoang và chậm đưa vào khai thác. Mức thuế suất dự kiến 0,2% cao gần 7 lần mức 0,03% đang áp dụng đối với đất ở trong hạn mức và cao hơn mức thuế suất tối đa 0,15% đối với phần diện tích đất ở vượt ba lần hạn mức.

Tuy nhiên, trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng dự thảo chưa làm rõ mối quan hệ giữa mức thuế suất mới với các mức thuế hiện hành. Khái niệm đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng cũng cần được xác định cụ thể để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Một vấn đề khác được cơ quan thẩm tra lưu ý là nguy cơ trùng lặp nghĩa vụ tài chính. Theo dự thảo Luật Đất đai sửa đổi được đề cập trong báo cáo, dự án chậm đưa đất vào sử dụng có thể phải nộp thêm khoản tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất tăng thêm theo cơ chế lũy tiến hằng năm. Trường hợp quá 60 tháng mà chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng, Nhà nước có thể thu hồi đất theo quy định dự kiến.

Nếu đồng thời áp dụng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 0,2%, cùng một diện tích đất có thể phải chịu nhiều khoản tài chính do tình trạng chậm hoặc không sử dụng đất. Vì vậy, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ mối quan hệ giữa các cơ chế, tránh trùng lặp nghĩa vụ nhưng không làm giảm trách nhiệm tài chính của những trường hợp đang thuộc diện chịu thuế suất cao hơn.

Cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu bổ sung đánh giá tác động đối với ngân sách, người nộp thuế và khả năng tổ chức thực hiện, đồng thời làm rõ căn cứ lựa chọn mức thuế suất 0,2%. Việc xác định đất bỏ hoang cần có tiêu chí cụ thể, tránh áp dụng đồng loạt với những trường hợp chưa thể đưa đất vào sử dụng do vướng quy hoạch hoặc thủ tục pháp lý.

Trước đó, tại các trao đổi được báo chí ghi nhận, đại diện Bộ Tài chính cho biết việc xác định đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng sẽ căn cứ quy định của pháp luật về đất đai. Đây là nội dung cần tiếp tục được cụ thể hóa trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Ngoài đề xuất thuế đối với đất bỏ hoang, dự thảo luật còn bổ sung một số chính sách miễn thuế liên quan đến hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám chữa bệnh và các ưu đãi về thuế đất đối với cơ sở giáo dục trong nước. Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị đánh giá thêm tác động và tính khả thi của các chính sách này trước khi hoàn thiện dự thảo.

Đề xuất áp thuế 0,2% hiện vẫn nằm trong quá trình xây dựng, xem xét dự luật, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Việc xác định đối tượng chịu thuế, tiêu chí nhận diện đất bỏ hoang và cách phối hợp với các nghĩa vụ tài chính theo pháp luật đất đai sẽ là những nội dung quan trọng cần được làm rõ trước khi chính sách được thông qua.