Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận vừa báo cáo Bộ Xây dựng kết quả nghiên cứu các khu vực có tiềm năng phát triển đô thị theo mô hình phát triển định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ. Theo phương án nghiên cứu, dọc toàn tuyến dài hơn 175 km sẽ hình thành 28 khu TOD quanh các nhà ga và trạm dừng nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, tạo động lực phát triển đô thị, thương mại và logistics.
Tuyến đường sắt có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP.HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ), đi qua 5 địa phương gồm TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ. Các khu TOD được nghiên cứu với quy mô linh hoạt, chủ yếu trong bán kính khoảng 1 km quanh nhà ga tại khu vực đô thị, đồng thời mở rộng theo điều kiện thực tế ở từng địa phương.
Tại TP.HCM, đơn vị tư vấn đề xuất nghiên cứu 8 khu TOD quanh 6 ga và trạm gồm An Bình, Vĩnh Phú, Thạnh Xuân, Tân Chánh Hiệp, Tân Tạo và Tân Kiên. Trong đó, ga Thạnh Xuân và trạm Tân Tạo mỗi vị trí được đề xuất phát triển hai khu TOD, còn các ga, trạm còn lại mỗi nơi một khu. Diện tích nghiên cứu sơ bộ dao động từ khoảng 24 ha đến 115 ha.
Tại Tây Ninh, hai ga Thạnh Đức và Tân An được đề xuất phát triển tổng cộng 4 khu TOD với quy mô từ gần 8 ha đến hơn 418 ha. Đồng Tháp dự kiến có 7 khu TOD bố trí quanh các ga Tam Hiệp, Cai Lậy, Cái Bè và trạm An Hữu. Vĩnh Long nghiên cứu 2 khu TOD quanh ga Mỹ Thuận và ga Bình Minh với diện tích khoảng 398-664 ha. Riêng TP. Cần Thơ được đề xuất phát triển 7 khu TOD quanh ga Cần Thơ, trong đó khu lớn nhất có diện tích hơn 1.238 ha.
Theo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, các địa phương đều thống nhất chủ trương nghiên cứu phát triển TOD gắn với tuyến đường sắt. Tuy nhiên, một số nội dung như phạm vi nghiên cứu, cơ chế triển khai, kết nối hạ tầng và phương án khai thác quỹ đất vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện trước khi tích hợp vào Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Ban cũng kiến nghị Bộ Xây dựng làm việc với các địa phương để thống nhất phương án triển khai, bảo đảm đồng bộ với tiến độ dự án đường sắt.
Theo phương án nghiên cứu hiện nay, dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 171.000 tỷ đồng, sử dụng khổ đường 1.435 mm, kết hợp vận chuyển hành khách và hàng hóa. Tàu khách được thiết kế với tốc độ tối đa 160 km/h, tàu hàng 120 km/h. Dự án dự kiến trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư trong tháng 8, khởi công vào năm 2028 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sắt không chỉ tăng cường kết nối giữa TP.HCM với Đồng bằng sông Cửu Long mà còn tạo dư địa hình thành các cực tăng trưởng đô thị mới dọc hành lang giao thông.
