Theo kế hoạch của Chính phủ triển khai kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương rà soát quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch nhà ở gắn với hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ xã hội thiết yếu, giáo dục, y tế và văn hóa.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở ngày càng lớn của người lao động tại các đô thị, khu công nghiệp và các vùng kinh tế trọng điểm.

Thực tế cho thấy nhu cầu thuê nhà dài hạn của công nhân tại nhiều địa phương đang ở mức cao, trong khi nguồn cung nhà ở giá phù hợp còn hạn chế. Tại Hải Phòng, nơi có hơn 370.000 lao động làm việc trong các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong 4 năm tới được ước tính khoảng 33.000 căn.

Mặc dù địa phương này đã vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025 với 16.679 căn được hoàn thành, số lượng căn hộ dự kiến mua để cho thuê mới đạt 4.256 căn, tương đương hơn 12% nhu cầu thực tế.

Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh phát triển nhà ở cho thuê, xác định đây là phân khúc được ưu tiên phát triển đến năm 2030.

Trong kế hoạch triển khai, Chính phủ nhấn mạnh quyền có nơi ở hợp pháp là một trong những quyền cơ bản của công dân. Việc tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả được xem là thước đo của tiến bộ xã hội. Nhà nước có trách nhiệm xây dựng chính sách phát triển nhà ở nhằm hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở.

Theo định hướng mới, Việt Nam sẽ chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở. Bên cạnh các sản phẩm để bán, nhà ở cho thuê sẽ được ưu tiên phát triển, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Chính phủ xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược mang tính dài hạn, phục vụ nhu cầu của đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục khẳng định quan điểm phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không để thị trường hoàn toàn tự điều tiết. Vai trò của Nhà nước là hoàn thiện thể chế, chính sách, quy hoạch và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia đầu tư, vận hành với lợi nhuận hợp lý, đồng thời giúp người dân tiếp cận chỗ ở phù hợp khả năng chi trả.

Ngoài việc chuẩn bị quỹ đất sạch, Chính phủ giao các bộ, ngành nghiên cứu chính sách về đất đai, tín dụng, tài chính và thuế nhằm thúc đẩy phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với mức giá hợp lý. Đồng thời, khu vực tư nhân sẽ được khuyến khích tham gia đầu tư vào phân khúc này. Hiện Bộ Xây dựng đang nghiên cứu các cơ chế ưu đãi về đất đai và tài chính để hỗ trợ phát triển nhà ở cho thuê.

Chính phủ cũng yêu cầu đơn giản hóa các thủ tục đầu tư theo cơ chế "một cửa, đầu mối, quy trình chuẩn". Các thủ tục liên quan đến đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận tín dụng ưu đãi sẽ được rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan thực hiện.

Cùng với đó, các bộ, ngành được giao nhiệm vụ kiểm soát chặt chẽ đối tượng được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, ngăn ngừa tình trạng trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.

Theo kế hoạch, các chủ trương mới sẽ được nghiên cứu, cụ thể hóa trong Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10 năm nay.