Ngày 22/6, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đã có văn bản gửi Bí thư Thành ủy TP.HCM và Chủ tịch UBND TP.HCM, đề xuất điều chỉnh hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) về mức bằng 1 để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn.

Theo Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, qua xem xét dự thảo bảng hệ số K do Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND TP.HCM trong tháng 6, nhiều khu vực được đề xuất hệ số K cao hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế trên thị trường. Một số nơi ghi nhận mức tăng tới 259% so với đầu năm 2026.

Đơn vị này cho rằng việc điều chỉnh hệ số K với biên độ lớn trong thời gian ngắn là bất thường, nhất là khi bảng giá đất được xây dựng đầu năm 2026 đã dựa trên quá trình khảo sát giá thị trường. Nếu tiếp tục nâng hệ số K lên mức quá cao, chi phí đất đai sẽ gia tăng mạnh, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và quá trình phục hồi kinh tế của thành phố.

Theo phân tích của Viện, cộng đồng doanh nghiệp và người dân hiện vẫn đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng cao và sức mua thị trường suy giảm. Đơn vị này dẫn số liệu cho biết hơn 129.000 doanh nghiệp đã rút khỏi thị trường trong 6 tháng đầu năm 2026, cho thấy những khó khăn mà nền kinh tế đang phải đối mặt.

Từ thực tế đó, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đề xuất áp dụng hệ số K bằng 1 đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, ngoại trừ các trường hợp chuyển nhượng nhà, đất.

Theo đơn vị này, việc áp dụng hệ số K bằng 1 sẽ giúp nghĩa vụ tài chính về đất đai tiệm cận hơn với giá trị thực tế của thị trường, hạn chế tình trạng chi phí đầu vào tăng quá cao, từ đó giảm áp lực cho người dân và doanh nghiệp.

Viện cũng kiến nghị chỉ áp dụng hệ số K lớn hơn 1 đối với các khu vực có lợi thế đặc biệt như các khu quy hoạch TOD có mật độ sử dụng đất cao hoặc các khu đô thị thương mại cao cấp đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Lý giải thêm về đề xuất này, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, cho rằng bảng giá đất hiện hành tại nhiều khu vực đã được điều chỉnh ở mức cao. Nếu tiếp tục duy trì quan điểm hệ số K luôn lớn hơn 1 sẽ khiến chi phí sử dụng đất tăng mạnh, gây áp lực lớn đối với dòng tiền của doanh nghiệp và khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Ông Thuận nhận định hệ số K ở mức thấp sẽ giúp chi phí đất đai hợp lý hơn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất, khơi thông nguồn vốn đầu tư, duy trì việc làm và góp phần ổn định an sinh xã hội. Đồng thời, đây cũng là giải pháp thể hiện sự đồng hành của chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn phục hồi kinh tế.

Bên cạnh đó, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đề xuất thành phố tiếp tục rà soát, khảo sát sát hơn dữ liệu giao dịch thực tế trên thị trường. Việc điều chỉnh tăng hệ số K chỉ nên thực hiện đối với những khu vực có giá giao dịch thực tế cao hơn rõ rệt so với bảng giá đất hiện hành.

Theo TS Phạm Viết Thuận, việc điều chỉnh hệ số K về mức 1 cũng phù hợp với tinh thần kiểm soát giá đất nhằm tạo điều kiện phát triển nhà ở và nhà ở cho thuê trong thời gian tới. Đơn vị này kiến nghị TP.HCM áp dụng mức hệ số trên theo Nghị quyết 49/2026 của Chính phủ từ ngày 1/7/2026 cho đến khi Luật Đất đai sửa đổi được hoàn thiện trong năm 2026, sau đó mới xem xét điều chỉnh lại nếu cần thiết.