Tại cuộc cuộc họp về việc triển khai hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã giao Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các cơ quan trình bổ sung chức năng, kiện toàn Hội đồng Điều hành trong tuần này. Quy chế hoạt động của Trung tâm tài chính, Hội đồng Điều hành và cơ quan điều hành phải hoàn thiện trước ngày 10/6/2026. Song song đó, Bộ Tài chính có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và hai thành phố là Đà Nẵng và TP.HCM để xác định danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính, ưu tiên các sản phẩm gắn với thương mại và đầu tư nhằm thu hút nguồn lực phát triển cho hạ tầng trọng điểm.

Thủ tướng nhấn mạnh việc phát triển các sản phẩm này đều đã có chủ trương và cần triển khai với tinh thần không cầu toàn. Ngoài 8 nghị định hiện có, các cơ quan chức năng cần tiếp tục nghiên cứu các quy định mới ngay trong tháng 6 nhằm tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng hình thành một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới chủ chốt. Đồng tình với chỉ đạo này, ông Trần Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông, nhận định với các văn bản pháp lý đã mở rộng như Nghị quyết 222 của Quốc hội và Nghị định số 330/2025 của Chính phủ, cơ quan điều hành có thể vừa làm vừa hoàn thiện dần hệ thống pháp luật liên quan.

Theo ông Trần Thanh Hải, Trung tâm tài chính quốc tế cần phát triển 4 thị trường chính bao gồm ngoại hối, thị trường vốn (trái phiếu, cổ phiếu), thị trường hàng hóa và thị trường tài sản số. Để tạo đột phá cho thị trường ngoại hối và thị trường vốn, Chính phủ cần mạnh dạn vận dụng các nghị định đã ban hành và đưa ra cơ chế chuyển đổi đồng Việt Nam. Việc cấp phép vận hành các sàn giao dịch hàng hóa cho những doanh nghiệp có năng lực sẽ giúp chuyển đổi các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như cà phê, hồ tiêu, cao su thành các hợp đồng tương lai dưới dạng công cụ phái sinh, từ đó nâng cao giá trị và tính thanh khoản của đồng nội tệ trên bản đồ tài chính thế giới.

Trong khi đó, PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), cho biết đơn vị được định hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái mở, gắn chặt với nền kinh tế thực nhằm phục vụ nhu cầu vốn của hạ tầng, logistics, chuyển đổi xanh và đô thị thông minh. Mới đây, Trung tâm tài chính hàng hải đã được hình thành nhằm xây dựng chuỗi giá trị hàng hải quốc gia đồng bộ trên các lĩnh vực cốt lõi như cảng biển, vận tải biển. Trụ cột này được kỳ vọng sẽ thu hút khoảng 30% giao dịch tài chính hàng hải của Việt Nam, tương đương khoảng 300 tỷ USD mỗi năm.

Để thúc đẩy hiệu quả thu hút vốn ngoại, PGS-TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng thước đo thành công của VIFC-HCMC trong những năm đầu phải là lượng vốn quốc tế huy động được cho nền kinh tế thực thông qua các dự án cụ thể, thay vì số lượng tòa nhà được lấp đầy. Đồng thời, việc thu hút các định chế tài chính đầu tàu, ngân hàng đầu tư lớn và quỹ đầu tư toàn cầu tham gia ngay từ giai đoạn đầu sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất mạnh. Bên cạnh đó, trung tâm cần áp dụng các chính sách đột phá như cơ chế quản lý ngoại tệ linh hoạt, cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho fintech, miễn giảm thuế cho doanh nghiệp, lao động chất lượng cao và ưu đãi thị thực cho lao động quốc tế.

Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Đinh Tuấn Minh nhận định các quy định liên quan để trung tâm đi vào hoạt động đã hình thành và vấn đề hiện nay là phải đưa hai trung tâm tài chính tại TP.HCM và Đà Nẵng vào hoạt động càng sớm càng tốt. Để khởi động nhanh, Việt Nam có thể cho phép nhà đầu tư giao dịch trên các sàn quốc tế như sàn hàng hóa London, sàn chứng khoán Nasdaq hay sàn tài sản số Binance thông qua việc mở tài khoản tại các công ty thành viên được cấp phép hoạt động tại trung tâm tài chính quốc tế, trước khi tiến hành xây dựng các sàn giao dịch riêng biệt để quản lý và thu thuế, phí.

Bên cạnh các giải pháp phát triển, các chuyên gia cũng lưu ý do đồng Việt Nam chưa phải là đồng tiền chuyển đổi tự do, việc vận hành thị trường kỳ hạn (forward) đòi hỏi những bước đi thận trọng về khung pháp lý từ Ngân hàng Nhà nước. Để hạn chế tối đa rủi ro và ngăn chặn tình trạng rút vốn ồ ạt trong các tình huống khẩn cấp, Chính phủ có thể nghiên cứu học tập kinh nghiệm quản lý của Malaysia bằng cách ấn định tỷ giá cố định hoặc của Đài Loan thông qua việc cấm bán khống tài sản tài chính nhằm đảm bảo an toàn hệ thống.

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam đã chính thức được ra mắt vào ngày 21/12/2025. Việc xây dựng và phát triển mô hình này được Đảng, Nhà nước và Chính phủ xác định là một trong những bước đột phá chiến lược về mặt thể chế. Quyết sách này nhằm giải phóng toàn diện các nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.