Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đưa ra đề xuất bổ sung các công cụ tài chính để điều tiết thị trường bất động sản trong dự thảo Tờ trình Luật Đất đai (sửa đổi) và Báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai 2024. Trong đó, đáng chú ý là kiến nghị áp dụng mức thuế cao đối với đất bỏ hoang và các giao dịch mua bán bất động sản trong thời gian ngắn nhằm hạn chế đầu cơ, sử dụng đất kém hiệu quả và góp phần lành mạnh hóa thị trường.

Theo cơ quan soạn thảo, thị trường bất động sản vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn như tình trạng đầu cơ, sốt đất và giá đất tăng cao không phản ánh đúng giá trị thực. Những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của thị trường mà còn tác động tới kinh tế vĩ mô cũng như quá trình xây dựng và thực thi chính sách đất đai. Vì vậy, cùng với việc hoàn thiện cơ chế định giá đất, cần bổ sung các công cụ điều tiết hiệu quả thông qua chính sách tài chính và thuế.

Một trong những nội dung được đề xuất là bổ sung cơ chế điều tiết phần địa tô chênh lệch và thặng dư phát sinh trong hoạt động kinh doanh bất động sản. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị áp dụng chính sách thuế cao đối với đất bỏ hoang và các giao dịch chuyển nhượng bất động sản ngắn hạn nhằm khuyến khích khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, hạn chế đầu cơ và giảm tình trạng găm giữ đất.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết các nội dung liên quan đến điều tiết địa tô chênh lệch, đất bỏ hoang, đầu cơ và mua bán ngắn hạn hiện chưa được quy định trong Luật Quản lý thuế. Do đó, để các chính sách này có thể triển khai trên thực tế, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế và các luật thuế liên quan, trong đó làm rõ căn cứ tính thuế, đối tượng áp dụng cũng như cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai. Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) hiện đang được lấy ý kiến đến hết ngày 10/8.

Song song với việc sửa đổi Luật Đất đai, các cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất giữ quy định về công cụ thuế để Chính phủ có cơ sở điều tiết thị trường khi cần thiết. Trong khi đó, Bộ Tài chính đề nghị bỏ nội dung này khỏi dự thảo luật. Bộ Xây dựng cho rằng công cụ thuế đã được áp dụng ổn định theo quy định hiện hành và việc duy trì quy định là cần thiết nhằm tăng tính chủ động trong quản lý thị trường bất động sản.

Thực tế, đề xuất đánh thuế đối với đất bỏ hoang và hoạt động đầu cơ bất động sản đã nhiều lần được các chuyên gia, đại biểu Quốc hội và cơ quan quản lý đưa ra trong những năm gần đây. Trước đó, Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu chính sách thuế đối với đất hoang hóa, dự án bất động sản chậm triển khai nhằm ngăn ngừa đầu cơ và tình trạng thổi giá. Ngoài ra, nhiều ý kiến cũng đề xuất áp dụng thuế đối với bất động sản thứ hai, đánh thuế theo thời gian nắm giữ hoặc theo phần lợi nhuận từ chuyển nhượng để góp phần ổn định thị trường trong dài hạn.