Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố hồ sơ dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) để lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, tổ chức và người dân đến hết ngày 10/8. Theo cơ quan soạn thảo, sau gần hai năm thực hiện, Luật Đất đai năm 2024 đã bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện nhằm khơi thông nguồn lực đất đai, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bãi bỏ quy định về "giá đất cụ thể". Thay vào đó, việc xác định giá đất sẽ được thực hiện thông qua bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất do Nhà nước ban hành. Hai công cụ này sẽ là căn cứ để tính các khoản thu ngân sách từ đất đai, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Theo quy định hiện hành của Luật Đất đai 2024, giá đất cụ thể được áp dụng trong nhiều trường hợp như tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất không thông qua đấu giá, tính tiền thuê đất trả một lần, xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và làm căn cứ bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Mức giá này được xác định thông qua các phương pháp định giá như so sánh, thu nhập, thặng dư hoặc hệ số điều chỉnh giá đất, sau đó trình Hội đồng thẩm định trước khi UBND cấp tỉnh quyết định.

Trong khi đó, bảng giá đất được xây dựng theo từng loại đất, khu vực và vị trí, kết hợp với hệ số điều chỉnh để xác định giá đất trong từng trường hợp cụ thể. Theo dự thảo, UBND cấp tỉnh sẽ xây dựng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh, trình HĐND cùng cấp xem xét quyết định, đồng thời có thể sửa đổi, bổ sung khi cần thiết theo quy định.

Lý giải cho đề xuất này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc tồn tại song song bảng giá đất và giá đất cụ thể đã hình thành cơ chế "hai giá đất", gây khó khăn trong công tác quản lý, định giá và bồi thường khi thu hồi đất. Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu phục vụ định giá đất hiện vẫn chưa đầy đủ, trong khi giá giao dịch trên thị trường chịu ảnh hưởng của tình trạng đầu cơ, thổi giá, khiến việc xác định giá theo nguyên tắc thị trường gặp nhiều vướng mắc.

Theo định hướng của dự thảo, giá đất do Nhà nước quyết định sẽ được xây dựng trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học, công khai và phản ánh phù hợp với thực tiễn thị trường. Hệ thống dữ liệu này sẽ được kết nối với cơ sở dữ liệu đất đai, thuế, công chứng, ngân hàng và thị trường bất động sản nhằm hạn chế tình trạng thao túng giá, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong công tác quản lý giá đất.

Ngoài nội dung về giá đất, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cũng đề xuất bổ sung nhiều chính sách tài chính về đất đai và thuế nhằm điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất phát sinh do quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và mở rộng không gian đô thị. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các quy định mới hướng tới mục tiêu quản lý, sử dụng đất đai minh bạch, hiệu quả hơn, đồng thời hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.