Trong báo cáo ngày 23/9 về những vướng mắc của doanh nghiệp và việc trả lời của các Bộ, ngành, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) tiếp tục đề cập rủi ro từ hoạt động phân lô, bán nền ngoài dự án.

Theo HoREA, kiến nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) để bao gồm các giao dịch chuyển nhượng, cho thuê quyền sử dụng đất “trong hoặc ngoài” dự án đến nay chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận. Hiệp hội cho rằng đây là một khoảng trống cần được xem xét trong quá trình sửa luật.

Theo phân tích của HoREA, quy định về tách thửa, hợp thửa và chuyển mục đích sử dụng đất có thể tạo ra các thửa đất đủ điều kiện đưa vào giao dịch. Nếu những giao dịch này được thực hiện với quy mô lớn nhưng vẫn đứng dưới danh nghĩa cá nhân sử dụng đất, hoạt động kinh doanh có thể khó được nhận diện và quản lý như một dự án bất động sản.

Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cũng cho rằng phía sau một số cá nhân đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có thể là nhóm cá nhân hoặc tổ chức mua gom đất, tách thửa, làm hạ tầng rồi đưa nhiều nền đất ra thị trường. Hoạt động này, theo HoREA, có thể tạo ra những khu đất mang hình thức tương tự dự án nhưng không trải qua đầy đủ quy trình của một dự án bất động sản.

Rủi ro đáng chú ý nằm ở phía người mua. Khi giao dịch đất nền ngoài dự án không thuộc phạm vi điều chỉnh tương ứng của pháp luật kinh doanh bất động sản, khách hàng phải tự kiểm tra nhiều vấn đề như nguồn gốc đất, quy hoạch, mục đích sử dụng, hạ tầng kỹ thuật và khả năng xây dựng trên thửa đất. Tuổi Trẻ dẫn ý kiến HoREA cho rằng đây là nguyên nhân khiến người mua có thể phải tự chịu phần lớn rủi ro pháp lý khi xảy ra tranh chấp.

HoREA vì vậy đề xuất bổ sung hoạt động kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật nhưng không thuộc dự án bất động sản vào phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Mục tiêu là tạo cơ sở quản lý đối với các hoạt động phân lô, bán nền phát sinh từ việc tách thửa và tăng cơ chế bảo vệ người mua.

Kiến nghị này được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ đang yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cùng các dự án Luật Đất đai và Luật Nhà ở sửa đổi để trình Quốc hội. Tuy nhiên, các nội dung trên hiện vẫn thuộc quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật, chưa phải quy định mới đã có hiệu lực.