Ông Tạ Thanh Tùng, Giám đốc khối bất động sản khu vực TPHCM của FIDT, cho rằng không có một đáp án chung cho câu hỏi nên thuê hay mua nhà. Quyết định phụ thuộc vào giai đoạn cuộc sống, mức độ ổn định của công việc và khả năng gắn bó lâu dài với nơi ở.

Theo ông Tùng, một người trẻ chưa xác định sẽ làm việc hoặc sinh sống ở đâu trong 5 năm tới, thường xuyên có khả năng thay đổi công việc hoặc nơi ở, có thể phù hợp hơn với việc thuê nhà. Ngược lại, khi đã lập gia đình, công việc ổn định và xác định sinh sống lâu dài tại một địa phương, nhu cầu sở hữu nhà sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Ở góc độ tài chính cá nhân, ông Lâm Minh Chánh, chuyên gia tài chính cá nhân và nhà sáng lập AI tài chính WikiMoney, cho rằng người mua không nên chỉ nhìn vào tổng số tiền vay mà cần đánh giá tỷ lệ trả nợ trên thu nhập.

Theo ông Chánh, một nguyên tắc tham khảo là tổng tiền trả gốc và lãi hàng tháng không nên vượt 30-40% thu nhập ròng của hộ gia đình. Với khoản vay khoảng 2-2,5 tỷ đồng trong 20-25 năm, số tiền phải trả mỗi tháng có thể vào khoảng 22-28 triệu đồng. Để duy trì tỷ lệ trả nợ ở mức an toàn, thu nhập hộ gia đình cần đạt khoảng 55-70 triệu đồng mỗi tháng.

Người mua cũng không nên dùng toàn bộ tiền tích lũy để thanh toán khoản ban đầu. Ông Chánh khuyến nghị nên duy trì quỹ dự phòng tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt nhằm ứng phó với những biến động như giảm thu nhập, mất việc hoặc các khoản chi đột xuất.

Với những người chưa đáp ứng được các điều kiện này, tiếp tục thuê nhà trong thời gian tích lũy có thể là phương án phù hợp. Theo ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Batdongsan.com.vn, một căn hộ có giá 2-3 tỷ đồng thường chỉ mang lại khoảng 2-3% giá trị mỗi năm nếu cho thuê, tương đương khoảng 40-90 triệu đồng.

Điều này cho thấy chi phí thuê nhà có thể thấp hơn đáng kể so với chi phí sở hữu nếu người mua phải sử dụng vốn vay. Tuy nhiên, hai khoản tiền này có bản chất khác nhau. Tiền thuê là chi phí để sử dụng chỗ ở, trong khi tiền trả góp mua nhà từng bước hình thành quyền sở hữu tài sản.

Do đó, theo các chuyên gia, thuê nhà không đồng nghĩa với từ bỏ mục tiêu sở hữu nhà, cũng như mua nhà không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu. Người trẻ có thể dành thời gian tích lũy vốn, cải thiện thu nhập và tìm hiểu thị trường trước khi đưa ra quyết định.

Khi thu nhập đã ổn định, vốn tự có đủ lớn và xác định gắn bó lâu dài với một địa phương, việc mua nhà có thể giúp người trẻ từng bước hình thành tài sản. Bên cạnh giá trị tài chính, nhà ở còn mang lại sự ổn định cho gia đình, môi trường sống lâu dài và quyền chủ động sử dụng, cải tạo tài sản.

Một lựa chọn khác được nhiều người cân nhắc là tìm nhà ở các khu vực vùng ven, nơi mặt bằng giá thấp hơn khu vực trung tâm. Tuy nhiên, ông Chánh lưu ý người mua cần tính cả những chi phí ẩn như thời gian di chuyển, xăng xe và sức lực bỏ ra mỗi ngày, thay vì chỉ nhìn vào giá căn nhà.

Chuyên gia cũng khuyến nghị người trẻ không nên quyết định mua nhà chỉ vì tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội. Trước khi vay, người mua cần kiểm tra pháp lý dự án, tính toán lãi suất sau thời gian ưu đãi và dự phòng các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sở hữu nhà.

Theo ông Chánh, với những người mới bắt đầu kế hoạch mua nhà, ba việc quan trọng là tích lũy khoảng 20-30% vốn tự có, tìm hiểu kỹ pháp lý và cơ chế lãi suất, đồng thời khảo sát thực tế thị trường trước khi xuống tiền.

Bài toán an cư của người trẻ cũng không chỉ được giải quyết bằng nỗ lực tích lũy của mỗi cá nhân. Tại một số quốc gia, chính sách nhà ở được thiết kế nhằm thu hẹp khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà thông qua trợ cấp, tín dụng hoặc các chương trình nhà ở có giá phù hợp.

Tại Singapore, Cơ quan Phát triển Nhà ở (HDB) triển khai nhiều chương trình hỗ trợ người mua nhà lần đầu. Mức hỗ trợ phụ thuộc vào từng trường hợp và thu nhập, trong đó các hộ có thu nhập thấp hơn có thể được hưởng mức trợ cấp cao hơn.

Singapore cũng có chính sách dành cho người độc thân đủ điều kiện, tạo thêm lựa chọn sở hữu nhà cho nhóm chưa lập gia đình. Đây được xem là một trong những cách mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người trẻ.

Tại Trung Quốc, nhiều thành phố lớn cũng đang nới lỏng các điều kiện mua nhà và hỗ trợ tín dụng để thúc đẩy nhu cầu. Thượng Hải trong năm nay đã điều chỉnh điều kiện mua nhà đối với người ngoại tỉnh và tiếp tục đưa ra các biện pháp hỗ trợ tín dụng, quỹ tiết kiệm nhà ở và trợ cấp mua nhà.

Trong khi đó, tại Anh, chương trình First Homes hỗ trợ người mua lần đầu thông qua việc bán một số căn nhà với mức giá thấp hơn ít nhất 30% so với giá thị trường. Một số trường hợp có thể được áp dụng mức giảm cao hơn tùy chính sách của chính quyền địa phương.

Tại Việt Nam, nhà ở xã hội đang được thúc đẩy phát triển để đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp và công nhân. Tuy nhiên, giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại vẫn còn khoảng trống đối với nhóm có thu nhập vượt điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng chưa đủ khả năng tiếp cận nhà thương mại.

Trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn ở mức cao, bài toán an cư của người trẻ vì vậy không đơn thuần là lựa chọn giữa thuê và mua. Về dài hạn, khả năng sở hữu nhà còn phụ thuộc vào tốc độ tích lũy của mỗi cá nhân, nguồn cung nhà ở phù hợp túi tiền và khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ từ thị trường.