Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 1115/QĐ-TTg ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Thông báo số 64-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm liên quan đến phát triển nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới.

Theo kế hoạch, Chính phủ xác định quyền có nơi ở hợp pháp là một trong những quyền cơ bản của công dân. Việc tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp khả năng chi trả được xem là thước đo của tiến bộ xã hội, góp phần bảo đảm ổn định xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Nhà nước có chính sách phát triển nhà ở nhằm hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở.

Định hướng phát triển nhà ở được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đô thị và nông thôn, gắn với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững.

Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy phát triển nhà ở. Bên cạnh việc phát triển nhà ở để bán, Chính phủ xác định cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Theo định hướng này, nhà ở cho thuê được xem là phân khúc chiến lược mang tính dài hạn, phục vụ nhu cầu của đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước không thực hiện bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Vai trò của Nhà nước là kiến tạo thông qua việc xây dựng thể chế, chính sách, quy hoạch và tạo môi trường minh bạch để thị trường vận hành hiệu quả, doanh nghiệp tham gia đầu tư với lợi nhuận hợp lý và người dân có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp khả năng tài chính.

Chính phủ yêu cầu việc phát triển nhà ở phải được đặt trong mối liên hệ đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất, phát triển đô thị, giao thông công cộng, khu công nghiệp, thị trường lao động và công tác quản lý dân cư. Đồng thời, cần huy động đa dạng các nguồn lực xã hội, đặc biệt là dòng vốn tư nhân, nguồn vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư và tổ chức tín dụng để phát triển thị trường nhà ở cho thuê.

Để thực hiện mục tiêu trên, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó có việc hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về nhà ở; nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản; xây dựng chính sách đất đai, tín dụng, tài chính và thuế phù hợp để thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê với mức giá hợp lý.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn”, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục liên quan đến đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận tín dụng ưu đãi.

Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu các địa phương rà soát quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch và chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê. Việc quy hoạch nhà ở phải gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ xã hội thiết yếu, giáo dục, y tế và văn hóa, đặc biệt tại các khu đô thị, khu công nghiệp và khu vực có tốc độ đô thị hóa cao.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành cũng được giao nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở nhằm ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách và đầu cơ bất động sản.

Theo Quyết định số 1115/QĐ-TTg, các nội dung mới sẽ được nghiên cứu, cụ thể hóa trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.