Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM vừa trình HĐND thành phố dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung chính sách hỗ trợ đối với người đang trực tiếp sử dụng nhà, đất nhận chuyển nhượng hoặc được tặng cho bằng giấy tay.

Cụ thể, Điều 7 dự thảo đề xuất áp dụng đối với các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho nhà đất bằng giấy tay từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024. Người đang trực tiếp sử dụng đất, kể cả trường hợp thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, có thể được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Để được xem xét, người sử dụng đất phải có giấy cam kết, tường trình về nguồn gốc và quá trình chuyển nhượng, tặng cho; đồng thời xác nhận việc sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, khiếu nại. UBND cấp xã nơi có đất thu hồi sẽ xác nhận hiện trạng, ranh giới sử dụng đất và tình trạng tranh chấp.

Thông tin này cũng phải được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã cùng thời điểm với dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đồng thời đăng tải trên cổng thông tin điện tử của địa phương trong 3 ngày. Nếu không phát sinh tranh chấp, khiếu nại, trường hợp đủ điều kiện sẽ được xem xét hỗ trợ theo quy định.

Dự thảo đặt ra nguyên tắc không chi trả trùng lặp đối với cùng một diện tích đất. Tổng mức hỗ trợ cho người đang trực tiếp sử dụng không vượt quá tổng giá trị bồi thường, hỗ trợ mà người sử dụng đất hợp pháp ban đầu được hưởng.

Ngoài nhóm mua bán, tặng cho bằng giấy tay, dự thảo còn đề xuất các mức hỗ trợ đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 nhưng không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận. Mức hỗ trợ được phân chia theo thời điểm sử dụng và tình trạng vi phạm pháp luật đất đai.

Đối với đất phi nông nghiệp không vi phạm pháp luật về đất đai, mức hỗ trợ lần lượt là 100% giá đất tính tiền bồi thường nếu sử dụng trước ngày 15/10/1993; 80% nếu sử dụng từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004; 60% từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 và 40% từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024. Các khoản nghĩa vụ tài chính phải nộp theo quy định sẽ được khấu trừ.

Với trường hợp có vi phạm pháp luật đất đai nhưng đã sử dụng ổn định, tỷ lệ hỗ trợ đối với đất phi nông nghiệp tương ứng là 70%, 56%, 42% và 28% theo các giai đoạn nêu trên. Đối với đất nông nghiệp, mức hỗ trợ dự kiến bằng 100% giá đất tính tiền bồi thường nếu không vi phạm và 70% nếu có vi phạm, trong phạm vi hạn mức giao đất theo quy định.

Dự thảo cũng đề cập chính sách hỗ trợ đối với nhà ở, công trình xây dựng không có giấy tờ hợp pháp, hợp lệ. Tùy điều kiện về đất và thời điểm xây dựng, mức hỗ trợ có thể dao động từ 50% đến 100% giá trị xây dựng mới.

Về tái định cư, UBND cấp xã sẽ xem xét giải quyết nhu cầu chỗ ở cho các hộ gia đình không còn nơi ở nào khác trên địa bàn có đất thu hồi. Các hình thức bố trí gồm bán, cho thuê hoặc cho thuê mua căn hộ chung cư tái định cư.

Theo thông tin được VnExpress đăng tải ngày 8/11, dự thảo nghị quyết dự kiến được trình HĐND TP.HCM xem xét vào tháng 12/2026. Chính sách được đề xuất nhằm tháo gỡ khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, nhất là tại những khu vực có nhiều giao dịch nhà đất bằng giấy tay trong thời gian qua.

Đáng lưu ý, đây hiện vẫn là nội dung trong dự thảo, chưa phải chính sách đã được HĐND TP.HCM thông qua và có hiệu lực. Người dân cần theo dõi nghị quyết chính thức để xác định điều kiện, hồ sơ và mức hỗ trợ được áp dụng.