Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư; đồng thời quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố.
Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo là cơ chế tái định cư bằng tiền. Theo đó, người bị thu hồi đất đủ điều kiện được bố trí tái định cư nhưng không nhận nhà, đất được bố trí và tự lo chỗ ở mới có thể được hỗ trợ bằng tiền.
Trường hợp địa bàn cấp xã nơi thu hồi đất chưa có quỹ nhà, đất tái định cư, mức hỗ trợ được tính bằng giá đất ở theo bảng giá đất nhân với diện tích tối thiểu được tách thửa tại nơi có đất thu hồi.
Nếu địa bàn đã có quỹ nhà, đất tái định cư, mức hỗ trợ bằng 50% mức hỗ trợ theo cách tính trên.
Theo ví dụ được nêu trong dự thảo, một hộ dân có nhà ở mặt tiền trên Quốc lộ 22, diện tích đất ở 80 m2, thuộc đoạn từ đường Lê Quang Đạo đến ngã tư Hồng Châu, xã Xuân Thới Sơn, có đơn giá bồi thường hơn 60 triệu đồng/m2. Tiền bồi thường riêng về đất theo mức này tương ứng hơn 4,8 tỷ đồng.
Nếu địa bàn chưa có quỹ nhà, đất tái định cư, hộ dân có thể được hỗ trợ thêm 33,8 triệu đồng/m2 theo bảng giá đất nhân với 80 m2, tương đương khoảng 2,7 tỷ đồng. Trường hợp địa bàn đã có quỹ tái định cư, mức hỗ trợ tương ứng khoảng 1,35 tỷ đồng.
Như vậy, theo ví dụ trên, tổng tiền bồi thường và hỗ trợ mà hộ dân có thể nhận được khoảng 6,15-7,5 tỷ đồng, chưa bao gồm các khoản hỗ trợ, thưởng khác theo quy định.
Bên cạnh cơ chế hỗ trợ người dân tự lo chỗ ở, dự thảo còn đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ đối với các trường hợp sử dụng đất và tài sản chưa đầy đủ giấy tờ pháp lý.
Cụ thể, mức hỗ trợ 40-60% được đề xuất đối với nhà ở, công trình xây dựng không phải nhà ở thuộc sở hữu của hộ gia đình, cá nhân nhưng không có giấy tờ hợp pháp, hợp lệ. Chính sách này nhằm xử lý một số trường hợp công trình xây dựng tự phát trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024.
Đối với các trường hợp đang sử dụng đất do lấn, chiếm, dự thảo đề xuất mức hỗ trợ từ 42-70% tùy theo thời điểm sử dụng đất, gồm các giai đoạn trước năm 1993, từ năm 1993 đến 2004 và từ năm 2004 đến 2014.
Dự thảo cũng đề xuất hỗ trợ ổn định sản xuất ở mức 30% cho hộ gia đình, cá nhân cùng các khoản hỗ trợ tạm cư và thưởng bàn giao mặt bằng.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, các cơ chế này được xây dựng nhằm tạo điều kiện triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, qua đó chuẩn bị mặt bằng cho các dự án phát triển hạ tầng và kinh tế - xã hội.
Sở đang tiếp tục lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo, dự kiến trình HĐND TP.HCM xem xét trong tháng 9.