Cục Thuế mới đây đã ban hành văn bản yêu cầu siết chặt quản lý đối với các doanh nghiệp có biểu hiện tài chính bất thường, đặc biệt là những đơn vị báo lỗ kéo dài hoặc có biên lợi nhuận thấp. Kết quả rà soát cho thấy có 302 doanh nghiệp đạt doanh thu từ 1.000 tỷ đồng trở lên nhưng thua lỗ liên tiếp trong hai năm 2023–2024, thuộc diện kiểm tra chuyên đề.
Trong số này, Công ty TNHH MTV Chăn nuôi bò Trung Nguyên thu hút sự chú ý khi vừa có tốc độ tăng vốn nhanh, vừa có mối liên hệ sâu với hệ sinh thái nông nghiệp của ông Trần Bá Dương.
Mở rộng dự án chăn nuôi bò lên gần 2.000ha
Doanh nghiệp này được thành lập nhằm triển khai dự án chăn nuôi bò quy mô lớn, bao gồm bò sinh sản theo hình thức bán chăn thả và bò thịt. Giai đoạn đầu, dự án có diện tích 155ha, quy mô 25.000 con, công suất đạt 100.000 con mỗi năm, với tổng mức đầu tư 1.162 tỷ đồng.
Sau khi vận hành bước đầu, công ty đã đề xuất điều chỉnh dự án theo hướng kết hợp giữa trồng trọt và chăn nuôi. Theo phương án mới, diện tích được mở rộng lên 1.936ha, trong đó phần lớn – 1.768ha – dành cho trồng cây và cỏ. Tổng đàn bò tăng lên 51.000 con, công suất nâng lên 110.000 con/năm, kéo tổng vốn đầu tư lên 4.380 tỷ đồng.
Quy mô tăng nhanh, dòng vốn lớn cùng cấu trúc sở hữu phức tạp khiến doanh nghiệp này trở thành một trong những trường hợp tiêu biểu thuộc nhóm “doanh thu cao nhưng cần theo dõi hiệu quả”, qua đó lọt vào tầm giám sát của cơ quan thuế.
Tăng vốn mạnh, thay đổi chủ sở hữu qua nhiều giai đoạn
Chăn nuôi bò Trung Nguyên ra đời vào tháng 3/2020 với vốn điều lệ ban đầu 250 tỷ đồng. Đến tháng 6/2025, doanh nghiệp đã nâng vốn lên 1.752 tỷ đồng. Hiện ông Trần Bảo Sơn đảm nhiệm vị trí Giám đốc, còn chủ sở hữu là Công ty TNHH MTV Cao su Trung Nguyên.
Công ty Cao su Trung Nguyên có tiền thân là CTCP Trồng rừng Công nghiệp Gia Lai, thành lập năm 2008. Sau nhiều lần thay đổi tên và mô hình hoạt động, doanh nghiệp chuyển sang hình thức công ty TNHH MTV vào năm 2019.
Trong quá trình phát triển, doanh nghiệp từng gắn với HAGL Agrico, trước khi chuyển sang hệ sinh thái của THACO thông qua Thaco Agri. Có thời điểm, HAGL Agrico nắm tới 99,83% vốn. Sau đó, một doanh nghiệp liên quan đến bầu Đức là CTCP Đầu tư Bất động sản An Phú cũng tham gia với tỷ lệ sở hữu chi phối.
Đến tháng 8/2019, quyền sở hữu chuyển sang CTCP Sản xuất chế biến và phân phối Nông nghiệp THADI. Trong năm 2025, vốn điều lệ tiếp tục tăng mạnh, lần lượt lên hơn 1.894 tỷ đồng và sau đó là 3.396 tỷ đồng, với chủ sở hữu hiện tại là CTCP Nông nghiệp Trường Hải. Ông Trần Bảo Sơn giữ vai trò Tổng Giám đốc.
Ngoài vị trí tại doanh nghiệp này, ông Sơn còn đại diện pháp luật tại nhiều công ty khác trong lĩnh vực nông nghiệp và chăn nuôi, bao gồm các doanh nghiệp cao su, chăn nuôi heo giống và các đơn vị thuộc hệ thống Thagri.
Sự tham gia của HAGL Agrico và Thaco Agri khiến Chăn nuôi bò Trung Nguyên trở thành cái tên đáng chú ý, bởi đây đều là những doanh nghiệp lớn trong hệ sinh thái của ông Trần Bá Dương.
HAGL Agrico: Từ thời kỳ lợi nhuận cao đến chuỗi năm thua lỗ
HAGL Agrico từng là nguồn lợi nhuận chủ lực của bầu Đức, với mức lãi 600–700 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2013–2015. Tuy nhiên, việc mở rộng đầu tư nhanh đã khiến doanh nghiệp gặp áp lực tài chính lớn.
Trong 10 năm gần đây, công ty có 8 năm thua lỗ, trong đó 5 năm liên tiếp gần nhất đều ghi nhận kết quả âm. Tính đến cuối năm 2025, lỗ lũy kế vượt 10.371 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu chỉ còn 1.044 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với vốn góp ban đầu.
Kiểm toán cũng đã đưa ra cảnh báo về khả năng hoạt động liên tục khi nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn tới 13.422 tỷ đồng.
Tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 19.678 tỷ đồng, nhưng nợ phải trả chiếm tới 95%. Trong đó, dư nợ tài chính lên đến 10.447 tỷ đồng, kéo theo chi phí lãi vay hơn 400 tỷ đồng trong năm 2025.
Thaco Agri: Mở rộng quy mô lớn đi kèm áp lực nợ
Thaco Agri – đơn vị nông nghiệp thuộc THACO – cũng đang tăng trưởng nhanh về quy mô. Từ vốn điều lệ 900 tỷ đồng khi thành lập năm 2019, đến nay doanh nghiệp đã nâng lên 17.200 tỷ đồng.
Hiện công ty đang quản lý khoảng 85.000ha đất nông nghiệp tại Việt Nam, Lào và Campuchia, đồng thời phát triển mô hình sản xuất tích hợp từ trồng trọt, chăn nuôi đến chế biến.
Trong kế hoạch năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu mở rộng diện tích chuối lên 15.800ha, phát triển thêm 8.200ha cây ăn trái và nâng tổng đàn bò vượt 200.000 con.
Đáng chú ý, mục tiêu được nhấn mạnh là doanh thu 12.000 tỷ đồng, trong khi chưa đề cập cụ thể đến lợi nhuận. Xa hơn, doanh nghiệp kỳ vọng đạt 40.000 tỷ đồng doanh thu vào năm 2027.
Tuy nhiên, cùng với tăng trưởng là áp lực tài chính lớn. Tính đến cuối năm 2024, tổng nợ phải trả đã lên tới 53.125 tỷ đồng, tăng hơn 16.000 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, nợ vay ngân hàng là 9.775 tỷ đồng, trái phiếu 2.400 tỷ đồng và các khoản nợ khác hơn 2.500 tỷ đồng.
Hiện Thaco Agri đang lưu hành một lô trái phiếu trị giá 2.400 tỷ đồng, phát hành từ tháng 10/2021 và sẽ đáo hạn vào tháng 1/10/2026, tạo áp lực đáng kể về tài chính.
Dù ghi nhận lợi nhuận dương trong hai năm 2023 và 2024, mức lãi lần lượt chỉ đạt 41,6 tỷ đồng và 10,2 tỷ đồng – khá thấp so với quy mô. Tính đến cuối năm 2024, doanh nghiệp vẫn lỗ lũy kế 1.315 tỷ đồng do kết quả kinh doanh không khả quan trong các năm trước đó.
