Vướng mắc từ tài sản chưa có giấy tờ hợp lệ
Theo thông tin từ cơ quan thi hành án, vụ việc liên quan đến căn nhà tại đường 1 Tháng 5, phường Quy Nhơn, là di sản của vợ chồng ông T.V.Tr. và bà P.T.C. để lại cho 10 người con.
Bản án phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai) tuyên giao toàn bộ nhà đất cho một người con là ông T.B.S. sở hữu, đồng thời có nghĩa vụ thanh toán lại phần giá trị di sản cho các đồng thừa kế còn lại, với mức từ 250 triệu đến gần 375 triệu đồng/người.
Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn thi hành án, ông S. không đồng ý nhận tài sản do khó khăn tài chính và đề nghị kê biên, bán đấu giá để chia tiền.
Vấn đề phát sinh khi cơ quan chức năng xác minh: tài sản này từng được cấp “sổ xanh” (giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà) từ năm 1995 đứng tên người khác, nhưng hiện không thu hồi được bản gốc. Đồng thời, loại giấy này không thuộc diện được cấp đổi sang “sổ đỏ” theo quy định hiện hành.
Không thể đấu giá vì người mua không được cấp sổ
Phản hồi từ chính quyền địa phương cho rằng, trong trường hợp kê biên bán đấu giá, người trúng đấu giá sẽ không đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu theo Luật Đất đai 2024.
Từ đó, cơ quan thi hành án nhận định không thể xử lý tài sản theo hướng đấu giá, khiến việc thi hành bản án rơi vào bế tắc.
Đây là tình huống điển hình cho những tranh chấp liên quan đến nhà đất chưa hoàn thiện pháp lý – một thực tế không hiếm gặp, đặc biệt với các tài sản có nguồn gốc lâu năm.
Công chứng và giấy tờ cũ vẫn có giá trị pháp lý
Theo luật sư Phạm Thảo (Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng), cần xác định rõ giá trị pháp lý của “sổ xanh” được cấp trước đây. Nếu giấy tờ được cơ quan có thẩm quyền cấp hợp pháp và người sử dụng đất đã quản lý ổn định, liên tục thì không thể phủ nhận giá trị pháp lý của loại giấy này. Ngoài ra, giao dịch mua bán nhà giữa chủ cũ và cha mẹ các đồng thừa kế trước đây đã được công chứng, là cơ sở quan trọng để xác định quyền sở hữu và sử dụng hợp pháp đối với tài sản.
Trong trường hợp đủ điều kiện, pháp luật vẫn cho phép cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, kể cả khi giấy tờ đứng tên người khác nhưng có đầy đủ hồ sơ chuyển nhượng hợp lệ và không có tranh chấp.
Theo Luật Thi hành án dân sự, nếu tài sản là quyền sử dụng đất hoặc nhà ở đủ điều kiện nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận, cơ quan thi hành án có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận cho người nhận tài sản.
Trong trường hợp đã cấp giấy nhưng không thu hồi được bản gốc, cơ quan chức năng có thể thực hiện thủ tục thu hồi hoặc hủy giấy cũ để cấp giấy mới cho người mua hoặc người nhận tài sản thi hành án. Luật sư cho rằng, nếu áp dụng linh hoạt các quy định này, việc thi hành bản án trong vụ việc nêu trên vẫn có thể tìm được hướng xử lý phù hợp.
