Ưu tiên di dời khẩn cấp các chung cư nguy hiểm
Theo đề án do UBND TP Hải Phòng xây dựng, trong giai đoạn 2026–2028, thành phố tập trung giải quyết chỗ ở cho người dân tại 66 chung cư cấp độ D – mức nguy hiểm cao nhất, buộc phải di dời khẩn cấp – với khoảng 2.200 căn hộ. Đồng thời, khoảng 190 căn thuộc các chung cư cấp độ B, C xuống cấp nặng cũng được đưa vào kế hoạch xử lý.
Nguồn quỹ nhà tái định cư chủ yếu đến từ các dự án nhà ở xã hội như khu Tổng kho 3 Lạc Viên, ngõ 75 Lý Thánh Tông, dự án cải tạo chung cư Đồng Tâm và chung cư Tạ Quang Bửu.
Sang giai đoạn 2028–2030, thành phố tiếp tục xử lý thêm 65 chung cư cấp độ C, B cùng 46 công trình chưa được kiểm định chất lượng, tương ứng hơn 2.570 căn hộ. Quỹ nhà bố trí cho người dân sẽ được bổ sung từ các dự án nhà ở xã hội tại phường Lê Chân, khu đô thị Cầu Rào 2, đầm Bắc Giang và khu đô thị phía Đông phường Hải Dương.
Theo Sở Xây dựng, tính đến đầu năm 2026, Hải Phòng còn 177 chung cư cũ, chủ yếu xây dựng từ giai đoạn 1960–1985, với quy mô 2–5 tầng, diện tích mỗi căn chỉ từ 15–30 m². Phần lớn công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, thiếu tiện ích cơ bản và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do tình trạng cơi nới kéo dài.
Tái thiết đô thị: chuyển đổi đất sang hạ tầng công cộng
Sau khi di dời và phá dỡ, quỹ đất từ các chung cư cũ sẽ không tái phát triển nhà ở mà được quy hoạch phục vụ hạ tầng xã hội. Cụ thể, một số khu như ngõ 246 Đà Nẵng, Thái Phiên, Lâm Tường và số 20 Nguyễn Công Trứ sẽ được chuyển đổi thành trường học.
Trong khi đó, các khu đất tại An Dương, ngõ 166 Chùa Hàng và Kiến An dự kiến phát triển thành công viên cây xanh và bãi đỗ xe, góp phần cải thiện chất lượng sống tại khu vực nội đô.
Chủ trương này nằm trong định hướng chuyển từ cơ chế bao cấp nhà ở sang xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển các dự án nhà ở xã hội quy mô lớn, đồng bộ. Tổng nhu cầu vốn cho chương trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ ước tính khoảng 4.250 tỷ đồng.
Trước mắt, thành phố yêu cầu hoàn thành phá dỡ 37 chung cư nguy hiểm cấp D tại các khu Đồng Quốc Bình, Vạn Mỹ và Bình Minh trước tháng 6/2026, đồng thời tổ chức kiểm định toàn bộ 46 chung cư chưa được đánh giá chất lượng.
Bài toán tài chính cho người dân tái định cư
Dù được hỗ trợ tái định cư, nhiều hộ dân vẫn đối mặt với áp lực tài chính lớn do chênh lệch giữa mức bồi thường và giá nhà ở xã hội.
Theo tính toán, với căn hộ khoảng 50 m², giá nhà ở xã hội tại Hải Phòng dao động từ 861–965 triệu đồng. Trong khi đó, mức bồi thường dự kiến cho các hộ có giấy chứng nhận chỉ khoảng 542 triệu đồng, khiến người dân phải bù thêm từ 300–420 triệu đồng. Với các trường hợp thuê nhà hoặc thanh lý nhà, số tiền cần bù có thể lên tới 600–700 triệu đồng.
Để tháo gỡ khó khăn, UBND thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội, đồng thời đề nghị Ngân hàng Chính sách xã hội xây dựng các gói vay ưu đãi hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở.
Các hộ dân cũng sẽ được hỗ trợ chi phí di chuyển, bố trí tạm cư trong thời gian chờ nhận nhà mới.
