Hiểu rõ thi công đào đất hố móng để tiết kiệm chi phí xây nhà

Lan Anh

Đào đất hố móng các công trình xây dựng là một trong những hạng mục thi công đầu tiên khi xây dựng, hạng mục này bao gồm các công việc như: đào, tập kết, xử lý vật liệu và xây dựng, san lấp mặt bằng ... trong quá trình xây dựng nền móng và kết cấu công trình. 

Tiêu chuẩn đào đất hố móng

Bước đầu tiên đơn vị thi công phải đảm bảo hệ số tiêu chuẩn khi đào đất hố móng. Chẳng hạn:

+ Giải tỏa toàn bộ cây xanh, hiện trạng nhà cũ… tạo điều kiện thuận lợi cho công đất. 

+ Chiều rộng đáy của móng băng và móng độc lập ít nhất phải bằng chiều rộng của kết cấu cộng với lớp chống ẩm, khoảng cách đặt ván khuôn, neo chằng, tăng thêm 0,2m. 

+ Trong trường hợp cần thiết có công nhân làm việc dưới đáy móng thì khoảng cách tối thiểu giữa kết cấu móng và vách hố móng phải lớn hơn 0,7m.

+ Nếu hố móng có mái dốc thì khoảng cách giữa chân mái dốc và chân kết cấu móng ít nhất phải là 0,3 m.

+ Trong trường hợp đào hố móng có tường đứng, không có gia cố tạm thời thì phải giảm thời gian thi công hố móng xuống mức thấp nhất. Đồng thời, cần đặt các biển báo nguy hiểm gần nơi có xe thi công trong trường hợp đào đất.

+ Đơn vị thi công cần để lại lớp bảo vệ chống xâm thực và bào mòn tự nhiên (gió, mưa) và được dỡ bỏ khi bắt đầu thi công. 

+ Nếu nền đất mềm, đơn vị thi công không nên đào quá sâu.

+  Lưu ý trước khi thực hiện phương pháp đào đất hố móng thì đơn vị thi công cần thiết lập hệ thống thoát nước mặt và nước ngầm.

thi-cong-dao-dat-ho-mong-1659492933.jpg

Công thức tính đào đất hố móng

Đơn vị thi công cũng cần tính toán khối lượng đào đất hố móng theo công thức sau:

V=  1/3 H × ( S1 + S2 + √(S1× S2))

Trong đó: 

- S1: là diện tích đáy lớn                         

- S2: là diện tích đáy nhỏ

- H: là chiều cao

Hệ số 1,3 là hệ số trung bình của độ dốc mái đất, có thể dao động từ 1,2 đến 1,4 tùy theo loại đất. Khi nhân cho 1,3 thì không tính theo kiểu hình tháp cụt mà chỉ tính theo khối hình chữ nhật.

Khối lượng tính là khối lượng chặt, không phải tơi xốp, nhiều người nhầm lẫn đây là hệ số tơi xốp

Khối lượng móng: Hình dạng tương tự đào đất, chỉ khác chỗ có thêm phần trụ.

Do đó: Khối lượng móng = thể tích phần trụ + thể tích phần chóp cụt.

Khối lượng đào đất hố móng thực tế không được vượt quá giá trị tính toán tương ứng với các công trình khác nhau. 

Khối lượng công tác đào đất hố móng được tính bằng mét khối, vật liệu đào phải được xác định khi chúng ở vị trí tự nhiên ban đầu. Tất nhiên, khối lượng đào được tính là khối lượng do nhà thầu thực hiện trên cơ sở bản vẽ các phương án thi công được duyệt, nhưng không được vượt quá giá trị tính toán tương ứng.

Trình tự kỹ thuật thi công đào đất hố móng

Trình tự kỹ thuật thi công đào đất hố móng cần tuân theo các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị đào đất hố móng

Công tác chuẩn bị đào đất hố móng cần đảm bảo thực hiện các khâu chuẩn bị: thu dọn mặt bằng, thoát nước mặt, nước ngầm, làm đường tạm, định vị, lắp dựng khuôn dựng công trình, để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thi công.

Bước 2: Công tác thi công, đào đất hố móng

Công tác đào đất hố móng bao gồm các công việc sau: san lấp mặt bằng, đào đất, đắp đất.

San lấp mặt bằng: Nên sử dụng máy ủi, nếu san lấp diện tích lớn thì nên sử dụng kết hợp máy cạp và máy ủi. Nhiệm vụ của máy ủi là đào và đắp đất, còn lại máy cạp có nhiệm vụ san đất và đầm đất sơ bộ cho hố móng.

Đào đất hố móng: Thông thường, chủ đầu tư thường gặp 4 loại đất xây dựng gồm: đất cát, đất lẫn sỏi sạn, đất pha cát, đất thịt và đất sét, đất thịt chắc và đất sét chắc.

dao-dat-ho-mong-1659493399.JPG

Khi đào đất hố móng phải để lại lớp bảo vệ chống xói mòn, xâm thực do tự nhiên (gió, mưa, nhiệt độ ...), bề dày đổ thiết kế quy định. Lớp bảo vệ chỉ được bóc trước khi bắt đầu thi công (đổ bê tông, xây...). Nên sử dụng máy đào 1 gầu để tránh làm hỏng kết cấu đất nền.

Khi hố móng là đất yếu, không nên đào quá sâu so với thiết kế. Nếu đất có lẫn đá tảng hoặc đá mồ côi thì phần đào thừa trong quá trình thiết kế phải được bù lại bằng vật liệu hoặc đất đá, cát, sỏi cùng loại.

Đối với hố móng có tường đứng, không gia cố tạm thời thì thời gian thi công móng phải rút ngắn đến mức tối thiểu. Đồng thời, phải đặt biển báo nguy hiểm khi đào đất gần nơi xe thi công chạy qua.

Khi đào các hố móng gần hoặc sâu hơn bề mặt móng nơi sẽ sử dụng công trình (khu dân cư, công trình xây dựng ...). Việc thiết kế xây dựng công trình phải đúng quy trình công nghệ, có biện pháp chống sạt lở, sụt lún, biến dạng công trình.

Đơn giá đào móng nhà bằng máy năm 2022 tại Hà Nội và TPHCM 

Diện tích mặt ngõ 1

Diện tích công trình

Đơn giá

>2.5m

>40m2

120.000 - 160.000 VNĐ/m3

>2.5m

<40m2

160.000 - 200.000 VND/m3

<2.5m

>40m2

250.000 - 300.000 VND/m3

<2.5m

<40m2

300.000 – 350.000 VNĐ/m3

Những lưu ý khi tiến hành các biện pháp thi công đào đất hố móng

Để đào đất hố móng hiệu quả, trước hết bạn phải lựa chọn các dụng cụ phù hợp với từng loại đất, chẳng hạn như: xúc đất dùng xẻng hình vuông, cong; xới đất bằng xẻng thẳng tròn; nền đất cứng có thể dùng cuốc hoặc xà beng, 

Tiếp theo, nếu là gia chủ, bạn cần yêu cầu đơn vị thi công, nhà thầu nhất định phải thực hiện theo yêu cầu bản vẽ.

Các công trình có nền đất yếu, chủ đầu tư phải gia cố đất trước khi tiến hành đào hố móng (ép cọc, cọc khoan nhồi, ...)

Sau khi đào đất hố móng, để đổ bê tông móng, đơn vị thi công cần dọn sạch hố móng, đầm lớp đất đáy móng để đạt được độ chặt theo yêu cầu.

Tham khảo thêm: TIÊU CHUẨN QUỐC GIA- TCVN 4447:2012

Hồng Lâm