Sở Xây dựng TP.HCM vừa có văn bản hỏa tốc gửi Sở Xây dựng Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng để lấy ý kiến về phương án quy hoạch hệ thống đường vành đai, cao tốc kết nối liên vùng. Đề xuất này được đưa ra trong quá trình lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm và điều chỉnh Quy hoạch vùng Đông Nam bộ.

Theo phương án được Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất, thành phố sẽ bổ sung tuyến Vành đai 4,5 dài khoảng 192 km, quy mô 8 làn xe, rộng 62-80 m, vận tốc thiết kế 80-100 km/giờ. Tuyến được nghiên cứu trên cơ sở Quốc lộ 56 và Quốc lộ 56B, kết nối từ nút giao Vành đai 5 với cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đến khu vực Gò Dầu.

Đáng chú ý hơn, TP.HCM cũng đề xuất bổ sung Vành đai 5 vào quy hoạch với vai trò tuyến kết nối liên vùng Đông Nam bộ, Nam Trung bộ và Tây Nguyên. Tuyến được nghiên cứu theo quy mô cao tốc đô thị 6-8 làn xe, rộng tối thiểu 74,5 m, vận tốc thiết kế 100 km/giờ và có đường song hành.

Vành đai 5 hiện được đưa ra hai phương án hướng tuyến. Phương án thứ nhất dài khoảng 487 km, vòng tránh Vườn quốc gia Cát Tiên về phía Bắc; phương án thứ hai dài khoảng 440 km và đi qua khu vực rừng Cát Tiên. Như vậy, tùy phương án được lựa chọn, hai tuyến Vành đai 4,5 và Vành đai 5 có thể làm tăng thêm khoảng 632-679 km mạng lưới đường vành đai theo đề xuất của TP.HCM.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh hệ thống vành đai hiện hữu của TP.HCM đang được mở rộng theo hướng tăng khả năng kết nối liên tỉnh. Theo quy hoạch vùng Đông Nam bộ được Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh năm 2026, Vành đai 3 và Vành đai 4 TP.HCM là những tuyến giao thông quan trọng cần hoàn thành, trong khi Vành đai 5 được định hướng nghiên cứu để kết nối các địa phương trong vùng với duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên.

Trong mạng lưới hiện nay, Vành đai 2 dài khoảng 64 km, trong đó khoảng 50 km đã được đưa vào khai thác, còn 14 km chưa khép kín. TP.HCM đang đẩy nhanh các dự án thành phần còn lại, với mục tiêu hoàn thành các đoạn đang triển khai vào cuối năm 2027.

Vành đai 3 dài hơn 76 km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, đang bước vào giai đoạn nước rút để hoàn thành các mốc thông xe trong năm 2026. Đây được xem là một trong những trục giao thông liên vùng quan trọng nhất của khu vực phía Nam, kết nối nhiều tuyến cao tốc và các đầu mối giao thông lớn.

Trong khi đó, Vành đai 4 có tổng chiều dài gần 200 km và được định hướng kết nối các khu công nghiệp, sân bay quốc tế Long Thành cùng hệ thống cảng biển lớn. Các dự án thành phần của tuyến đang được triển khai theo nhiều phương thức đầu tư, với kế hoạch khởi công một số nhóm dự án vào năm 2026.

Không chỉ mở rộng các tuyến vành đai, TP.HCM còn đề xuất kéo dài cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu thêm khoảng 30 km về phía Bắc, vượt sông Đồng Nai để kết nối với Vành đai 4 và Vành đai 4,5. Tuyến được đề xuất quy mô 6 làn xe, rộng khoảng 64 m.

TP.HCM cũng đề xuất điều chỉnh Quốc lộ 51C thành cao tốc đô thị Bắc - Nam tránh khu vực trung tâm, dài khoảng 70 km, quy mô 8 làn xe. Tuyến dự kiến kết nối cao tốc Bến Lức - Long Thành với Quốc lộ 1 và giao với cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc bổ sung các tuyến giao thông trên nhằm phân bổ lại lưu lượng phương tiện, giảm áp lực cho khu vực nội đô, đồng thời nâng cao năng lực kết nối giữa thành phố với cảng biển, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm đô thị.

Về góc độ phát triển đô thị, nếu được cụ thể hóa, mạng lưới vành đai mở rộng sẽ tạo thêm các hành lang giao thông mới bên ngoài khu vực trung tâm. Quy hoạch vùng Đông Nam bộ cũng định hướng phát triển các khu công nghiệp gắn với hành lang cao tốc, quốc lộ và các tuyến Vành đai 3, Vành đai 4, đồng thời hình thành các hành lang kết hợp khu công nghiệp, khu đô thị, dịch vụ và nhà ở xã hội.

Điều này có thể mở rộng không gian phát triển đô thị và công nghiệp của TP.HCM cũng như các địa phương lân cận. Tuy nhiên, tác động thực tế đến thị trường bất động sản sẽ phụ thuộc vào việc các tuyến đường có được thông qua, bố trí vốn, giải phóng mặt bằng và triển khai đúng tiến độ hay không. Việc mới dừng ở bước đề xuất quy hoạch chưa đủ cơ sở để xem đây là những dự án chắc chắn được đầu tư.

Trước mắt, Sở Xây dựng TP.HCM đề nghị các địa phương liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá tính khả thi và sự phù hợp với quy hoạch, sau đó phản hồi bằng văn bản trước ngày 10.9 để thành phố hoàn thiện phương án quy hoạch chung.