Theo Bộ Tài chính, Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ 1/8/2024 và các nghị định hướng dẫn quy định rõ việc người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê khi được phép chuyển mục đích sử dụng. Quy định này áp dụng chung cho mọi trường hợp chuyển từ đất nông nghiệp sang đất ở.
Bộ cũng nêu rõ hiện nay đã có quy định cho phép người sử dụng đất được ghi nợ tiền sử dụng đất khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất lần đầu. Tuy nhiên, ghi nợ và trả góp dài hạn vẫn chưa được luật hiện hành cho phép.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cho biết pháp luật hiện hành cũng đã có các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất nhằm hỗ trợ các đối tượng khó khăn và đối tượng chính sách. Trong đó có các trường hợp như hộ nghèo, thương binh, hộ gia đình liệt sĩ không còn lao động chính, người dân tộc thiểu số, người bị di dời do thu hồi đất vì lý do an toàn… Những quy định này nêu rõ trong Nghị định 103/2024, nhằm giảm bớt gánh nặng cho các đối tượng thực sự khó khăn.
Về vấn đề bảng giá đất, Bộ Tài chính cũng thừa nhận rằng thời gian qua một số địa phương xây dựng bảng giá đất theo Luật Đất đai 2024 dẫn đến mức giá đất ở cao hơn đáng kể so với bảng giá trước đó (theo Luật Đất đai 2013), gây áp lực lớn khi tính tiền sử dụng đất chuyển đổi từ đất nông nghiệp. Đây là một trong những nguyên nhân khiến các hộ gia đình gặp khó khăn trong thanh toán tiền sử dụng đất một lần.
Để tháo gỡ những vướng mắc này, Bộ Tài chính cho biết đang xây dựng và hoàn thiện dự thảo Nghị quyết đặc thù của Chính phủ nhằm xử lý các khó khăn liên quan đến tính tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở. Dự thảo đang được lấy ý kiến và sẽ trình Chính phủ xem xét, quyết định trong thời gian tới.
