Giá thuê tăng mạnh, người lao động xoay xở tìm chỗ ở mới

Trung Quân, phụ bếp làm việc tại phường Tam Bình, TP.HCM, đang tất bật tìm phòng trọ mới sau khi chủ nhà thông báo tăng tiền thuê từ tháng 6. Theo Quân, anh thuê phòng tại khu vực Ngã tư Thủ Đức từ đầu năm ngoái với giá 2 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, đầu tháng 5, chủ trọ thông báo tăng thêm 1 triệu đồng với lý do chi phí thuế và giá điện tăng.

Ngoài việc tăng giá thuê, chủ nhà còn yêu cầu người thuê thanh toán bằng tiền mặt thay vì chuyển khoản như trước. Với cách tính mới, tổng chi phí thuê phòng và điện nước mỗi tháng của Quân vượt 4 triệu đồng, trong khi thu nhập của anh chỉ khoảng 13 triệu đồng mỗi tháng.

“Tiền trọ tăng, chi phí sinh hoạt cũng tăng khiến tôi gần như không còn dư để gửi về quê”, Quân chia sẻ.

Không dễ thương lượng giảm giá, Quân dự định chuyển sang khu trọ rẻ hơn nhưng nhận thấy nhiều nơi quanh khu vực cũng đồng loạt tăng giá với khách thuê mới.

Tương tự, anh Thức, công nhân đang thuê trọ tại phường Linh Xuân, cho biết khu vực vốn được xem là có giá thuê “mềm” nay cũng bắt đầu tăng mạnh. Căn phòng rộng khoảng 18 m2 mà anh thuê trước đây có giá 2,2 triệu đồng mỗi tháng, bao gồm điện nước, hiện được chủ nhà thông báo tăng lên 2,5 triệu đồng và tách riêng chi phí điện nước.

Sau giờ làm, anh Thức phải chạy xe công nghệ để tăng thêm thu nhập. Tuy nhiên, gần một nửa số tiền kiếm được phải gửi về quê nên khoản tăng thêm từ tiền thuê trọ trở thành áp lực đáng kể. Anh đang tính đến phương án tìm người ở ghép để giảm chi phí.

Không chỉ phân khúc phòng trọ, giá thuê căn hộ tại TP.HCM cũng leo thang. Chị Thư Nguyễn, nhân viên văn phòng, cho biết đang tìm nơi ở mới sau khi chủ nhà tăng giá thuê căn hộ 56 m2 tại khu vực Phạm Văn Đồng từ 9 triệu đồng lên 11 triệu đồng mỗi tháng kể từ tháng 6.

Theo chị Thư, nếu cộng thêm điện, nước và phí quản lý, chi phí nhà ở hiện chiếm gần một phần ba thu nhập hàng tháng. Dù tính chuyển ra khu vực xa trung tâm để tiết kiệm tiền thuê, chị vẫn lo ngại chi phí đi lại sẽ tăng theo.

Nguồn cung nhà trọ giá rẻ ngày càng thu hẹp

Khảo sát cho thấy trong một năm qua, giá thuê phòng trọ tại nhiều khu vực TP.HCM tăng khoảng 10-20%, đặc biệt ở phân khúc bình dân và phòng dịch vụ.

Tại các khu vực trung tâm như quận 1, quận 3, quận 10 và Bình Thạnh cũ, giá thuê phổ biến dao động từ 3-9 triệu đồng mỗi tháng. Những phòng nhỏ nằm sâu trong hẻm có giá khoảng 2,5-5 triệu đồng, trong khi studio hoặc căn hộ dịch vụ ở mức 8-15 triệu đồng mỗi tháng. So với năm ngoái, mặt bằng giá tăng khoảng 10-15%.

Ở khu vực quận 7 và Nhà Bè cũ, giá thuê dao động 2-7 triệu đồng mỗi tháng. Trong đó, phân khúc căn hộ dịch vụ và phòng có nội thất ghi nhận mức tăng mạnh hơn, có nơi tăng 15-25%.

Tại khu vực Thủ Đức và các quận 2, 9 cũ, giá thuê thấp nhất khoảng 1,5 triệu đồng, phổ biến ở mức 2-6 triệu đồng mỗi tháng, tăng khoảng 10-15% so với năm ngoái. Các lựa chọn dưới 3 triệu đồng mỗi tháng, gần nơi làm việc hoặc trường học, ngày càng trở nên khan hiếm.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đến tháng 4, giá thuê phòng trọ khu vực nội thành tăng bình quân khoảng 6% so với cùng kỳ năm ngoái, còn khu vực ngoại thành tăng khoảng 8%. Phân khúc căn hộ cho thuê tăng 10-15%, trong khi căn hộ dịch vụ tăng thêm 2-3%.

Ông Lê Anh Tú, quản lý một sàn môi giới chuyên cho thuê bất động sản, cho rằng giá thuê tăng chủ yếu do chi phí vận hành leo thang, từ điện nước đến vật liệu sửa chữa, bảo trì. Chỉ riêng chi phí sửa chữa tăng 8-9% cũng buộc nhiều chủ trọ phải điều chỉnh giá thuê.

Theo ông Tú, sự mất cân đối cung - cầu cũng là nguyên nhân quan trọng khiến giá thuê leo thang. Nguồn cung phòng trọ giá rẻ ngày càng thu hẹp do nhiều khu trọ cũ được cải tạo, nâng cấp lên phân khúc cao hơn hoặc chuyển nhượng nhà đất. Trong khi đó, lượng người nhập cư, sinh viên và lao động phổ thông tiếp tục đổ về TP.HCM khiến nhu cầu thuê nhà tăng cao.

“Nguồn cung nhà trọ giá rẻ ít đi khiến người thuê buộc phải chấp nhận mức giá cao hơn hoặc giảm chất lượng chỗ ở”, ông Tú nhận định.

Lo ngại áp lực chi phí nhà ở tiếp tục gia tăng

Bà Trần Hoàng Uyên Phương, Giám đốc Công ty bất động sản Gia Phát, cho rằng chi phí thuê nhà đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong thu nhập của người lao động đô thị, đặc biệt ở nhóm thu nhập trung bình thấp.

Theo bà, với mặt bằng giá hiện nay, tiền thuê nhà thường chiếm khoảng 25-30% thu nhập của lao động có mức lương trên 15 triệu đồng mỗi tháng và khoảng 30-40% đối với nhóm thu nhập dưới 10 triệu đồng, chưa bao gồm điện, nước và các chi phí sinh hoạt khác.

Trong khi đó, mức chi phí nhà ở được khuyến nghị chỉ nên dưới 30% tổng thu nhập để bảo đảm cân đối tài chính và duy trì khả năng tiết kiệm. Khi vượt ngưỡng này, người thuê rất dễ phải cắt giảm các khoản chi tiêu thiết yếu.

Các chuyên gia cũng cảnh báo một số quy định mới về diện tích tối thiểu, tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy và quản lý giá điện có thể tiếp tục tạo áp lực lên mặt bằng giá thuê.

Theo quy định mới, nhiều khu trọ phải đáp ứng diện tích sử dụng tối thiểu 4 m2 mỗi người, bổ sung lối thoát hiểm và trang bị thiết bị phòng cháy chữa cháy. Việc nâng chuẩn giúp cải thiện chất lượng và an toàn chỗ ở nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí cải tạo đối với các chủ trọ nhỏ lẻ.

Ngoài ra, việc siết quản lý giá điện nhà trọ có thể khiến một phần chi phí vận hành được chuyển sang giá thuê cố định, tiếp tục đẩy mặt bằng giá lên cao.

Để giảm áp lực chi phí cho người thuê, nhiều chuyên gia đề xuất TP.HCM cần đẩy mạnh phát triển mô hình nhà trọ, ký túc xá giá rẻ theo hình thức hợp tác công - tư, đồng thời có chính sách ưu đãi về thuế và tín dụng nhằm khuyến khích đầu tư vào phân khúc này.

Bên cạnh đó, các khu công nghiệp và doanh nghiệp lớn cũng được khuyến nghị phát triển nhà lưu trú cho công nhân với giá thuê ổn định để giảm phụ thuộc vào thị trường tự do vốn biến động mạnh theo mùa.