Theo Kết luận thanh tra số 60/KL-TTNH do Chánh Thanh tra NHNN Khu vực 9 ban hành, phạm vi kiểm tra tập trung vào hàng loạt mảng then chốt như cấp tín dụng, phân loại nợ và trích lập dự phòng, xử lý nợ xấu, cơ cấu lại nợ, cũng như tuân thủ quy định về phòng chống rửa tiền, giao dịch ngoại tệ và chuyển tiền ra nước ngoài. Thời kỳ thanh tra kéo dài từ ngày 1/1/2023 đến 31/10/2025, đồng thời xem xét các nội dung liên quan trước và sau giai đoạn này nếu cần thiết.
Tuân thủ tương đối tốt, nhưng quy trình còn lỏng lẻo
Dữ liệu thanh tra cho thấy, đến cuối tháng 10/2025, BIDV Hải Vân vẫn duy trì đà tăng trưởng về tổng tài sản, dư nợ cho vay và huy động vốn. Tuy nhiên, tốc độ tăng tổng tài sản chỉ đạt 5,47% so với cuối năm 2024 – thấp hơn đáng kể mức tăng 20,37% của năm trước đó. Điều này phản ánh xu hướng chững lại trong bối cảnh thị trường tài chính – tiền tệ nhiều biến động.
Đáng chú ý, chất lượng tín dụng có dấu hiệu xấu đi rõ rệt. Tỷ lệ nợ xấu tăng mạnh từ 0,1% năm 2023 lên 0,14% năm 2024 và vọt lên 4,55% tại thời điểm 31/10/2025.
Dù vậy, chi nhánh vẫn ghi nhận hoạt động kinh doanh có lãi trong suốt giai đoạn được thanh tra.
Cơ quan thanh tra đánh giá BIDV Hải Vân cơ bản bám sát và thực hiện tương đối đầy đủ các quy định của Nhà nước, NHNN cũng như quy định nội bộ trong các hoạt động trọng yếu như cho vay, bảo lãnh, phân loại tài sản, trích lập dự phòng và phòng chống rửa tiền.
Tuy nhiên, một số hạn chế nổi lên chủ yếu nằm ở khâu tác nghiệp. Cụ thể, công tác kiểm tra sau cho vay chưa được thực hiện đầy đủ theo yêu cầu; hoạt động thẩm định còn thiếu chặt chẽ; quy trình nhận tài sản bảo đảm chưa được tuân thủ trọn vẹn.
Ở mảng bảo lãnh, chi nhánh chưa theo dõi sát tiến độ thực hiện hợp đồng, tình hình thanh toán và đối trừ công nợ của khách hàng theo quy định nội bộ.
Ngoài ra, cơ quan thanh tra cũng lưu ý rủi ro tại một số khách hàng có tỷ lệ vốn tự có thấp trong phương án kinh doanh, cũng như các khoản vay phục vụ chi trả lương và những trường hợp hiệu quả hoạt động kinh doanh chưa đạt kỳ vọng.
Theo kết luận, các tồn tại, thiếu sót chủ yếu phát sinh trong quá trình thu thập hồ sơ, thẩm định và giám sát sử dụng vốn vay, không thuộc nhóm hành vi bị xử phạt vi phạm hành chính.
Dù vậy, NHNN đã yêu cầu BIDV và BIDV Hải Vân triển khai 8 kiến nghị nhằm chấn chỉnh kịp thời các rủi ro, hoàn thiện quy trình và nâng cao mức độ an toàn trong hoạt động.
Bức tranh toàn hệ thống: Lợi nhuận kỷ lục, quy mô dẫn đầu
Trong khi chi nhánh Hải Vân lộ rõ một số điểm cần cải thiện, toàn hệ thống BIDV lại ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong năm 2025.
Ngân hàng đạt lợi nhuận hơn 36.000 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay. Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) đạt 1,01%, thấp hơn một số ngân hàng cùng ngành, nhưng tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) lên tới 19,02%, thuộc nhóm dẫn đầu.
Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản BIDV vượt 3,25 triệu tỷ đồng, tăng trưởng 20% và tiếp tục giữ vị trí ngân hàng có quy mô lớn nhất Việt Nam. Huy động vốn đạt hơn 2,4 triệu tỷ đồng (tăng gần 14%), trong khi dư nợ tín dụng vượt 2,3 triệu tỷ đồng (tăng hơn 15%). Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống được kiểm soát ở mức 1,2%.
Vốn chủ sở hữu của ngân hàng mẹ đạt 163.000 tỷ đồng, tăng hơn 19%, còn vốn điều lệ vượt 70.000 tỷ đồng. BIDV cũng nằm trong nhóm doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất với hơn 12.700 tỷ đồng tiền thuế.
Đáng chú ý, trong năm qua, ngân hàng đã chủ động cắt giảm hơn 5.600 tỷ đồng thu nhập để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ gần 400.000 khách hàng với mức giảm từ 0,5% đến 2%/năm, đồng thời thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ.
Kết luận thanh tra cho thấy, dù vẫn duy trì tăng trưởng và lợi nhuận, BIDV Hải Vân đang đối mặt với áp lực gia tăng nợ xấu và những lỗ hổng trong quy trình tín dụng. Đây cũng là cảnh báo chung cho các đơn vị trong hệ thống: mở rộng quy mô phải song hành với kiểm soát rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh thị trường còn nhiều bất định.
