Áp lực chi phí lan rộng trên toàn thị trường
Theo ghi nhận từ các doanh nghiệp và hiệp hội ngành xây dựng, từ đầu tháng 3/2026 đến nay, thị trường vật liệu xây dựng chứng kiến đợt tăng giá trên diện rộng.
Thông báo ngày 30/3 của các đơn vị thuộc Tập đoàn Hòa Phát cho thấy giá thép tiếp tục được điều chỉnh tăng, trong đó thép thanh vằn và thép cuộn tăng khoảng 600.000 đồng/tấn, thép cuộn rút dây tăng 400.000 đồng/tấn. Trước đó, giá thép đã nhiều lần tăng thêm 200.000 – 300.000 đồng/tấn mỗi đợt.
Không chỉ thép, nhiều loại vật liệu khác cũng tăng mạnh. Giá gạch tăng từ khoảng 1.800 đồng lên hơn 2.100 đồng/viên; cát đen từ 470.000 đồng lên 570.000 đồng/m³; cát vàng từ 750.000 đồng lên 800.000 đồng/m³. Đáng chú ý, bê tông tươi mác M300 đã tăng từ khoảng 1,1 triệu đồng lên gần 1,5 triệu đồng/m³ chỉ trong vài tuần.
Đại diện một số doanh nghiệp xây dựng tại TP.HCM cho biết, so với cùng kỳ năm trước, giá vật liệu đã tăng 50–60%, riêng từ đầu năm 2026 đến nay tăng thêm khoảng 30–40%. Nhiều hợp đồng ký trước đó không còn phù hợp với mặt bằng giá mới, buộc các bên phải thương lượng lại để tránh thua lỗ.
Doanh nghiệp cắt giảm chi phí, điều chỉnh kế hoạch
Trước áp lực chi phí, các nhà thầu đang triển khai nhiều biện pháp để duy trì hoạt động. Một số doanh nghiệp cho biết phải rà soát tiến độ dự án, tạm hoãn những dự án chưa cấp thiết và ưu tiên nguồn lực cho các công trình đang thi công dở dang.
Theo lãnh đạo doanh nghiệp xây dựng, việc tiết giảm chi phí vận hành, tối ưu vật liệu, cắt giảm nhân công không cần thiết hoặc cân nhắc sử dụng vật liệu thay thế, tái chế đang trở thành giải pháp tình thế. Tuy nhiên, với các hợp đồng trọn gói hoặc công trình gần hoàn thiện, khả năng điều chỉnh chi phí gần như không còn, khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ thua lỗ.
Các chuyên gia cũng chỉ ra nguyên nhân chính của đợt tăng giá đến từ biến động giá xăng dầu trên thị trường thế giới, kéo theo chi phí sản xuất và vận chuyển vật liệu leo thang. Điều này tạo áp lực dây chuyền lên toàn bộ chuỗi cung ứng xây dựng.
Kiến nghị cơ chế chia sẻ rủi ro, bình ổn thị trường
Trước diễn biến phức tạp của giá vật liệu, Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam đã kiến nghị các bộ, ngành theo dõi sát thị trường để có giải pháp bình ổn giá nhiên liệu và vật liệu đầu vào.
Hiệp hội này cũng đề xuất xây dựng cơ chế cập nhật chỉ số giá xây dựng sát thực tế, tạo cơ sở pháp lý cho việc điều chỉnh hợp đồng, đồng thời xem xét gia hạn tiến độ và chia sẻ rủi ro đối với các dự án bị đội chi phí lớn.
Trong khi đó, Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam kiến nghị cho phép bù trừ chi phí nhiên liệu trong hợp đồng xây dựng từ tháng 3/2026 đến khi thị trường ổn định, cũng như xem xét áp dụng điều khoản bất khả kháng nếu biến động kéo dài do yếu tố địa chính trị.
Ở cấp địa phương, UBND TP Cần Thơ đã ban hành chỉ thị yêu cầu tăng cường kiểm soát việc kê khai, niêm yết giá vật liệu xây dựng; đồng thời siết chặt quản lý nguồn cung, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng và “thổi giá”.
