Nghị định 357/2025/NĐ-CP về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản vừa được Chính phủ ban hành, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3. Theo đó, mỗi sản phẩm bất động sản, từ nhà ở riêng lẻ, căn hộ chung cư đến các công trình xây dựng, đều sẽ được cấp một mã định danh điện tử duy nhất.
Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm thu thập, chuẩn hóa thông tin và cập nhật lên hệ thống dữ liệu do Bộ Xây dựng quản lý.
Ông Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư Bất động sản Việt An Hòa, ví von việc cấp mã định danh này giống như việc trao “giấy khai sinh” cho bất động sản. Theo ông, đây là bước quan trọng giúp cơ quan nhà nước quản lý giao dịch hiệu quả và minh bạch hóa thị trường. Mã định danh giúp xác định rõ ràng vị trí, diện tích và các thông tin liên quan của từng bất động sản.
Lợi ích đối với người mua
Một trong những lợi ích lớn nhất của việc định danh là giảm thiểu rủi ro pháp lý. Khi bất động sản được cấp mã định danh, người dân có thể tra cứu thông tin về quy hoạch, lịch sử giao dịch, từ đó hạn chế nguy cơ mua phải dự án “ma” hay gặp rủi ro lừa đảo.
Bên cạnh đó, dữ liệu này còn là nền tảng để cơ quan quản lý đưa ra các chính sách điều tiết thị trường kịp thời. Ông Quang cũng nhấn mạnh rằng trong tương lai, đây có thể là cơ sở để tính thuế bất động sản thứ hai trở đi.
Những vấn đề pháp lý cần lưu ý
Luật sư Nguyễn Đăng Tư, thuộc Đoàn Luật sư TPHCM, lưu ý rằng mã định danh chỉ là công cụ kỹ thuật để quản lý thông tin tài sản trên môi trường số, không đồng nghĩa với quyền sở hữu hay quyền sử dụng đất. Nếu không được luật quy định rõ ràng, rất dễ dẫn đến hiểu nhầm giữa giá trị quản lý dữ liệu và giá trị pháp lý thực tế của bất động sản.
Ngoài ra, tính chính xác và đồng bộ của dữ liệu cũng là vấn đề đáng quan tâm. Trách nhiệm pháp lý khi dữ liệu điện tử bị sai lệch vẫn chưa được làm rõ. Luật sư Nguyễn Đăng Tư đặt câu hỏi: “Trong trường hợp người dân căn cứ vào thông tin từ hệ thống để giao dịch nhưng phát sinh thiệt hại, ai sẽ chịu trách nhiệm: cơ quan quản lý, đơn vị vận hành hệ thống hay chính người sử dụng?”
Việc cấp mã định danh bất động sản rõ ràng mang lại nhiều lợi ích về minh bạch và quản lý, nhưng vẫn cần hoàn thiện khung pháp lý và đảm bảo tính chính xác của dữ liệu để bảo vệ quyền lợi người mua.
