Tại tọa đàm “Gỡ vướng để khơi thông nguồn cung cho nhà ở xã hội” do Báo Tuổi Trẻ tổ chức ngày 20-4, các chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã chỉ ra thực trạng lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu trên thị trường nhà ở xã hội.
Phát biểu tại sự kiện, ông Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho biết nhu cầu nhà ở giá rẻ tại các đô thị lớn đang rất lớn, trong khi tiến độ triển khai các dự án còn chậm. Dẫn chứng tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông cho biết địa phương được giao hoàn thành 28.500 căn nhà ở xã hội trong năm 2026 nhưng đến hết quý I mới đưa vào sử dụng 580 căn, tương đương khoảng 2,04% kế hoạch.
Khảo sát từ hơn 200.000 người lao động trên địa bàn TP.HCM do Liên đoàn Lao động thành phố thực hiện cho thấy có tới 95% người được hỏi mong muốn mua nhà ở xã hội, trong khi chỉ 5% có nhu cầu thuê. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Lao động TP.HCM, với mức thu nhập hiện nay, nhiều công nhân phải tích lũy tới 20 năm mới có thể mua được căn hộ khoảng 1,2 tỷ đồng, nhưng khi đó giá nhà có thể đã tăng cao, khiến giấc mơ an cư càng xa vời.
Đại diện Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, ông Vũ Trung Hưng cho biết tổng nhu cầu nhà ở xã hội của thành phố đến năm 2030 ước tính lên tới khoảng 974.000 căn. Thành phố đã xác định 193 dự án với hơn 229.000 căn hộ trên quỹ đất khoảng 740 ha, đồng thời chuẩn bị thêm quỹ đất từ 1.700 – 2.000 ha để phát triển phân khúc này.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Văn Hoan, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết từ đầu năm đến nay mới có 1 dự án hoàn thành với 560 căn, 2 dự án khởi công với quy mô 2.600 căn và 12 dự án đang thi công với khoảng 10.300 căn. Thành phố dự kiến đến hết năm 2026 sẽ khởi công 41 dự án với khoảng 28.500 căn nhà ở xã hội, đồng thời tiếp tục rà soát để bổ sung nguồn cung trong các năm tiếp theo.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở thủ tục hành chính. Đại diện doanh nghiệp cho biết quy trình phát triển một dự án nhà ở xã hội có thể kéo dài nhiều năm, với hàng loạt bước chồng chéo và phải xin ý kiến từ nhiều sở, ngành. Thời gian hoàn thiện thủ tục có thể lên tới hàng trăm ngày, thậm chí kéo dài hơn nếu hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, nhận định nguồn cung nhà ở xã hội hiện đang thiếu trầm trọng. Dù nhiều doanh nghiệp tham gia với mong muốn đóng góp cho xã hội, nhưng lại gặp không ít khó khăn do thủ tục rườm rà, kéo dài. Ông cho rằng nếu không có cơ chế ưu đãi tín dụng và cải cách thủ tục mạnh mẽ, các kế hoạch phát triển nhà ở xã hội sẽ khó đạt được mục tiêu đề ra.
Các chuyên gia thống nhất rằng để giải quyết bài toán nhà ở xã hội, cần đồng bộ nhiều giải pháp từ cải cách thủ tục, tăng quỹ đất, đến chính sách tín dụng ưu đãi. Nếu không tháo gỡ kịp thời, giấc mơ sở hữu nhà của hàng triệu người lao động sẽ tiếp tục bị kéo dài trong nhiều năm tới.
