Tại phiên thảo luận ở nghị trường Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, sáng 21/4, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) bày tỏ lo ngại về tình trạng dòng tín dụng vào bất động sản mang tính đầu cơ kéo dài trong nhiều năm. Đại biểu đề xuất Chính phủ cần sử dụng các công cụ thị trường để điều tiết, trong đó có việc áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên nhưng không đưa vào sử dụng hoặc khai thác hiệu quả.
Theo đại biểu, nguồn thu từ các chính sách này nên được ưu tiên cho phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị, qua đó góp phần đưa đất đai trở về đúng giá trị sử dụng.
Tuy nhiên, đề xuất này đã tạo ra nhiều tranh luận trong giới chuyên gia và doanh nghiệp. Một số ý kiến cho rằng việc đánh thuế tài sản thứ hai có thể không tác động nhiều đến nhóm sở hữu nhiều bất động sản do họ có tiềm lực tài chính mạnh. Thay vào đó, chi phí thuế có thể bị chuyển vào giá bán hoặc giá thuê, khiến người có nhu cầu ở thực phải gánh chịu.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cảnh báo việc áp dụng chính sách thuế nếu thiếu lộ trình có thể gây “cú sốc tâm lý” cho thị trường. Ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng Giám đốc DKRA Group, nhận định đánh thuế bất động sản thứ hai là giải pháp tích cực về dài hạn, nhưng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng và triển khai theo từng bước để tránh tác động tiêu cực đến nền kinh tế.
Ở góc độ khác, TS Trần Viết Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu – Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, cho rằng việc đánh thuế chỉ dựa trên tiêu chí “nhà thứ hai” là chưa hợp lý. Theo ông, chính sách thuế nên hướng đến giá trị tài sản và hiệu quả sử dụng. Những bất động sản có giá trị lớn nhưng không được khai thác hoặc không tạo ra dòng tiền mới là đối tượng cần xem xét điều tiết.
Ông cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế đánh thuế theo thời gian nắm giữ nhằm hạn chế đầu cơ ngắn hạn. Cách tiếp cận này giúp phân biệt rõ giữa hoạt động đầu tư hợp pháp và hành vi “lướt sóng”, đồng thời đảm bảo tính công bằng giữa các nhóm sở hữu tài sản.
Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), từng đề xuất áp dụng thuế chuyển nhượng theo thời gian nắm giữ bất động sản. Theo đó, mức thuế có thể cao hơn đối với các giao dịch trong thời gian ngắn và giảm dần khi thời gian sở hữu kéo dài, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ và bỏ hoang tài sản.
Các chuyên gia thống nhất rằng, việc xây dựng chính sách thuế bất động sản là cần thiết và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả, chính sách cần có lộ trình rõ ràng, hệ thống dữ liệu minh bạch và cơ chế quản lý đồng bộ, tránh gây xáo trộn thị trường và tạo thêm gánh nặng cho người dân.
