Cơ chế đặc thù tháo gỡ hơn 2,5 triệu tỉ đồng “kẹt” trong các dự án đất đai

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 29/2026 nhằm xử lý các vướng mắc pháp lý tồn đọng trong lĩnh vực đất đai, mở đường “giải phóng” nguồn lực hơn 2,5 triệu tỉ đồng đang bị ách tắc tại hàng nghìn dự án trên cả nước.

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 30/3/2025, cả nước ghi nhận 4.489 dự án và khu đất gặp khó khăn, vướng mắc với tổng diện tích hơn 198.428 ha, tổng mức đầu tư khoảng 3,35 triệu tỉ đồng. Trong số này, các bộ, ngành và địa phương đã xử lý được 1.151 dự án, tương ứng quy mô 52.790 ha đất và khoảng 804.953 tỉ đồng vốn đầu tư.

Tuy nhiên, hiện vẫn còn 3.338 dự án chưa được tháo gỡ, với tổng diện tích khoảng 145.638 ha và tổng mức đầu tư lên tới hơn 2,5 triệu tỉ đồng. Trong đó, 1.814 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của địa phương và 1.524 dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Trước thực trạng này, ngày 24/4/2026, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Nghị quyết số 29/2026, quy định các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý vi phạm pháp luật về đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.

Hiện Bộ Tư pháp đã tổ chức thẩm định dự thảo nghị định hướng dẫn thực hiện nghị quyết, trong khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện nội dung để trình Chính phủ ban hành, với mục tiêu bảo đảm tính đồng bộ và sớm đưa chính sách vào thực tiễn.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cho biết cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng nghị quyết cùng các văn bản hướng dẫn sẽ tháo gỡ vướng mắc cho toàn bộ các dự án tồn đọng, qua đó khơi thông nguồn lực đất đai và dòng vốn hàng triệu tỉ đồng bị “đóng băng” trong nhiều năm.

Theo ông Châu, việc giải quyết các dự án này không chỉ giúp giảm lãng phí tài nguyên mà còn tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi hoạt động và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân liên quan đến các dự án.

Đại diện HoREA cũng kiến nghị các doanh nghiệp bất động sản chủ động nghiên cứu dự thảo nghị định hướng dẫn để đóng góp ý kiến, hoàn thiện chính sách, bảo đảm tính khả thi khi triển khai.