Quy hoạch tầm nhìn 100 năm cho thủ đô
Theo thông tin được công bố, Hà Nội đang lấy ý kiến người dân đối với đồ án Quy hoạch tổng thể thủ đô với tầm nhìn khoảng 100 năm, thời gian tiếp nhận góp ý đến ngày 12-4-2026. Bản thuyết minh của đồ án dài hơn 1.100 trang, trong đó xác định định hướng thiết kế đô thị và kiến trúc nhằm xây dựng hình ảnh Hà Nội theo mục tiêu “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
Một trong những nội dung đáng chú ý của quy hoạch là việc hình thành hệ thống công trình biểu tượng và điểm nhấn kiến trúc tại các cửa ngõ đô thị cũng như khu vực nội đô lịch sử.
Cải tạo nhiều công trình biểu tượng
Theo định hướng quy hoạch, thành phố sẽ tiếp tục cải tạo, chỉnh trang cảnh quan đối với các công trình điểm nhấn hiện hữu như Cột cờ Hà Nội, Tháp Rùa, Nhà hát Lớn Hà Nội, Ô Quan Chưởng, Trung tâm Hội nghị Quốc gia và Keangnam Hanoi Landmark Tower.
Quy hoạch cũng nhấn mạnh việc bảo tồn không gian kiến trúc trang nghiêm tại khu vực Trung tâm chính trị Ba Đình, đồng thời tôn trọng các công trình biểu tượng quốc gia như Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà Quốc hội Việt Nam, Phủ Chủ tịch và Chùa Một Cột. Các công trình xây dựng mới trong khu vực này không được che khuất tầm nhìn hướng tới các biểu tượng quan trọng.
Đối với khu phố cổ và khu phố cũ, quy hoạch tiếp tục bảo tồn hình ảnh kiến trúc đô thị đặc trưng. Khu 36 phố phường sẽ giữ cấu trúc thương mại truyền thống với nhà ống, trong khi khu phố cũ bảo tồn kiến trúc đô thị thời Pháp thuộc gắn với các di sản như Cầu Long Biên, Nhà hát Lớn Hà Nội và Ga Hà Nội (ga Hàng Cỏ trước đây).
Kiểm soát nhà cao tầng trong nội đô
Đồ án quy hoạch xác định điểm nhấn đô thị không chỉ nằm ở các tòa nhà cao tầng mà còn ở những công trình có giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc. Vì vậy, thành phố sẽ kiểm soát chặt việc xây dựng công trình cao tầng trong khu vực nội đô, đồng thời nghiên cứu phát triển một số công trình điểm nhấn nếu phù hợp thiết kế đô thị và không ảnh hưởng đến cảnh quan di tích.
Đặc biệt, các công trình dọc những trục không gian quan trọng, trong đó có trục Hồ Tây – Ba Vì, được định hướng có kiến trúc hiện đại, mang bản sắc dân tộc và thể hiện tầm vóc quốc gia, quốc tế. Quy hoạch cũng khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện môi trường và phát triển kiến trúc xanh gắn với bảo tồn bản sắc khu vực nội đô lịch sử.
Định hướng xây dựng các biểu tượng mới
Bên cạnh việc chỉnh trang các công trình hiện hữu, quy hoạch cũng đề xuất xây dựng thêm nhiều công trình văn hóa mang tính biểu tượng mới. Trong đó có dự án Nhà hát Thăng Long tại khu vực Tây Hồ Tây và Nhà hát Ngọc Trai (Opera Hà Nội) tại Quảng An, Tây Hồ.
Ngoài ra, quy hoạch cũng đề xuất hình thành các quảng trường gắn với công trình mỹ thuật biểu trưng như Quảng trường Hòa Bình với cụm tượng đài Độc Lập ở phía Bắc sông Hồng, hay Quảng trường Ánh Sáng tại Hòa Lạc.
Một điểm nhấn quan trọng khác là trục cảnh quan sông Hồng, được định hướng trở thành biểu tượng mới kết nối cửa ngõ với khu vực nội đô, đồng thời phát triển các công trình văn hóa, vui chơi giải trí quy mô lớn dọc hai bờ sông.
Riêng Cầu Long Biên được định hướng chuyển đổi công năng thành cầu đi bộ, kết hợp không gian biểu diễn và triển lãm văn hóa, góp phần kết nối khu phố cổ với không gian mở ven sông.
Phát triển các trục đô thị mới
Tại các cửa ngõ phía Bắc, trục Nhật Tân – Nội Bài và Bắc Thăng Long – Nội Bài được định hướng trở thành trục xương sống của đô thị phía Bắc và là cửa ngõ đối ngoại của thủ đô.
Dọc các trục này dự kiến hình thành nhiều công trình quy mô lớn như Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, khu Thành phố thông minh Bắc Hà Nội và các tòa tháp tài chính hiện đại.
Bên cạnh đó, các cửa ngõ giao thông quan trọng như Cầu Nhật Tân, nút giao Cổ Linh hay các bến đường thủy ven sông Hồng sẽ được thiết kế cảnh quan và kiến trúc đặc trưng, nhằm tạo ấn tượng cho người dân và du khách khi tiếp cận thủ đô.
Quy hoạch cũng định hướng phát triển thêm các công trình nghệ thuật công cộng mang tính biểu tượng như hình tượng “Thành phố vì hòa bình”, hoa sen và nhiều tác phẩm mỹ thuật gắn với bản sắc văn hóa Hà Nội.
