Định hướng đưa hoạt động đào tạo ra ngoài trung tâm
Theo báo cáo thuyết minh Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn dài hạn, thành phố định hướng tổ chức lại hệ thống các cơ sở giáo dục đại học theo hướng phân bố hợp lý hơn về không gian và quy mô đào tạo.
Một trong những giải pháp được đề xuất là chuyển các hoạt động đào tạo chính quy có quy mô lớn ra ngoài khu vực đô thị trung tâm. Các cơ sở mới sẽ được xây dựng theo mô hình khu hoặc cụm đại học tập trung, kết hợp với trung tâm nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng hình thành các “đô thị đại học” trong tương lai.
Định hướng này phù hợp với chiến lược phát triển không gian đô thị của Hà Nội, trong đó thành phố phát triển theo mô hình đa cực, giảm mật độ các chức năng đô thị trong khu vực nội đô lịch sử.
Hòa Lạc và các đô thị vệ tinh trở thành trung tâm đại học mới
Theo quy hoạch, các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng sẽ được phân bố lại tại các khu vực ngoài trung tâm, đặc biệt là các đô thị vệ tinh của Hà Nội.
Khu vực phía tây Hà Nội, với hạt nhân là Khu công nghệ cao Hòa Lạc, được xác định là trung tâm phát triển giáo dục – khoa học lớn trong tương lai. Tại đây, thành phố định hướng hình thành các quần thể đại học quy mô lớn gắn với nghiên cứu khoa học và công nghệ cao.
Bên cạnh Hòa Lạc, các khu vực như Thạch Thất, Sơn Tây, Sóc Sơn hoặc khu vực Xuân Mai cũng được xem xét bố trí các cụm đại học, nhằm tạo mạng lưới đào tạo và nghiên cứu liên kết với các khu đô thị mới.
Nội đô không xây mới cơ sở đại học
Đối với khu vực nội đô, quy hoạch định hướng không xây mới các cơ sở giáo dục đại học. Những trường đã được đầu tư đồng bộ và có điều kiện phát triển sẽ tiếp tục được giữ lại, nhưng chủ yếu phục vụ các hoạt động đào tạo sau đại học, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ hoặc khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, các khu đào tạo chính, khu thực hành và ký túc xá sinh viên sẽ được bố trí tại các cơ sở mới nằm ngoài khu vực trung tâm.
Những trường có diện tích nhỏ hoặc cơ sở vật chất không đáp ứng tiêu chuẩn đào tạo hiện đại sẽ được xem xét di dời ra khỏi nội đô. Thành phố dự kiến hỗ trợ đầu tư hạ tầng tại địa điểm mới để các trường triển khai xây dựng cơ sở đào tạo.
Giảm áp lực hạ tầng và nâng cao chất lượng đào tạo
Việc di dời các cơ sở đại học ra khỏi nội đô được xem là giải pháp nhằm giảm áp lực lên hạ tầng đô thị, đặc biệt là giao thông, nhà ở và các dịch vụ công cộng xung quanh khu vực tập trung nhiều trường đại học.
Theo các nghiên cứu quy hoạch, Hà Nội hiện có hàng chục trường đại học nằm trong khu vực nội thành với quỹ đất hạn chế. Nhiều trường có diện tích nhỏ, không đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích đất trên đầu sinh viên theo quy định.
Việc tổ chức lại hệ thống cơ sở đào tạo cũng được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đồng thời tạo điều kiện hình thành các trung tâm đào tạo và nghiên cứu quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh trong khu vực.
Hướng tới các đại học trọng điểm và cơ sở đào tạo quốc tế
Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội cũng sẽ tiếp tục phát triển các trường đại học trọng điểm quốc gia và nâng cấp một số cơ sở đào tạo lớn thành trung tâm đào tạo chất lượng cao, có uy tín trong khu vực và quốc tế.
Các trường đại học trọng điểm gồm Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Nông nghiệp Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Y Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội và Học viện Kỹ thuật Quân sự.
Song song với đó, thành phố khuyến khích đầu tư xây dựng các trường đại học đạt chuẩn quốc tế, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.
