Qua rồi thời kỳ "mua suất" may rủi
Quá trình tiếp cận nhà ở xã hội trong quá khứ thường gắn liền với sự khan hiếm nguồn cung và tình trạng mua bán suất, gây nhiều tiêu cực cho thị trường. Anh Tuấn, một người từng mua nhà ở xã hội tại quận Nam Từ Liêm vào năm 2018, nhớ lại rằng thời điểm đó anh đã phải thông qua môi giới để "mua suất". Dù phải chi trả một khoản phí lớn, khoảng 40 triệu đồng để đảm bảo qua vòng bốc thăm lần 1 (giành quyền mua) và thậm chí 80 triệu đồng để được chọn diện tích căn hộ theo ý muốn, đổi lại anh được môi giới đảm bảo chắc chắn có căn và hướng dẫn chi tiết cách hoàn thiện hồ sơ. Thậm chí, anh còn được "bày cách" nhận biết các "tín hiệu" như con dấu, màu sắc trên lá phiếu để "bốc thăm trúng thưởng".
Tuy nhiên, tình trạng mua bán suất hiện nay đã thay đổi. Giá bán suất được đẩy lên rất cao, ví dụ tại một dự án ở Trung Văn, Nam Từ Liêm, môi giới rao bán suất lên tới 400 triệu đồng, bằng cả 1/3 giá trị căn nhà. Điều đáng nói là, các môi giới hiện tại lại không dám cam kết chắc chắn người mua sẽ trúng suất, càng không thể đảm bảo việc chọn được diện tích. Thậm chí, một môi giới lâu năm chia sẻ rằng, do các chủ đầu tư đã cẩn trọng hơn nên việc tiếp cận bán suất khó khăn hơn trước, khiến cho việc bốc trúng hay trượt hoàn toàn phụ thuộc vào "tay bốc" của người mua, không còn "tín hiệu" hỗ trợ như trước. Do đó, người mua hiện tại được khuyến cáo không nên lãng phí tiền cho các dịch vụ mời chào, tránh nguy cơ mất trắng số tiền hàng trăm triệu đồng nếu bốc thăm không thành công.
Kỳ vọng về nguồn cung mới và dòng vốn tín dụng
Sau một thời gian dài khó tiếp cận, người có nhu cầu mua nhà đã trở nên cảnh giác hơn, tập trung chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và liên tục tìm kiếm thông tin mở bán chính thức, thay vì phụ thuộc vào môi giới. Tâm lý này được củng cố bởi sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ và các doanh nghiệp lớn nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.
Nhiều chủ đầu tư lớn đã rốt ráo vào cuộc và cam kết cung cấp nguồn cung lớn cho thị trường. Đơn cử, Tập đoàn Vingroup đã đăng ký xây dựng tới 500.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cũng hướng tới mục tiêu cung cấp 17.500 căn đến năm 2030, trong đó có 2.800 căn sẽ được triển khai đến năm 2026. Một tên tuổi khác là Viglacera hiện đang thực hiện 10 dự án với tổng số 17.200 căn, trong khi Hoàng Quân Group đăng ký thực hiện 50.000 căn nhà ở xã hội từ 2022 đến 2030.
Cùng với sự vào cuộc của doanh nghiệp, các địa phương lớn cũng thể hiện quyết tâm cao. Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Thành phố sẽ hoàn thành 4.670 căn trong năm 2025, nâng tổng số căn hoàn thành trong giai đoạn 2021-2025 lên khoảng 16.000 căn. Tại TP.HCM, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Xuân Cường cho biết mục tiêu phấn đấu của Thành phố là xây dựng 93.000 căn nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao.
Điểm sáng rất được người mua và cộng đồng doanh nghiệp hưởng ứng là các chính sách tín dụng đi kèm. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ngân hàng Nhà nước đã huy động được 45.000 - 55.000 tỷ đồng từ 9 ngân hàng để cho vay nhà ở xã hội trong thời gian 15 năm. Khoản vay này có lãi suất thấp hơn khoảng 1-3%/năm so với lãi suất thông thường, đóng vai trò là dòng “vốn mồi” quan trọng, giúp cả doanh nghiệp và người mua nhà thuận lợi hơn trong việc tiếp cận và thực hiện mục tiêu an cư.
