Thuê nhà: linh hoạt, nhẹ gánh tài chính nhưng không có tài sản tích lũy
Thuê nhà từ lâu được xem là lựa chọn phù hợp cho những người chưa sẵn sàng về tài chính hoặc thường xuyên thay đổi nơi ở. Theo một khảo sát thị trường, có đến 33% người chọn thuê nhà đơn thuần vì chưa đủ tiền mua, và khoảng 27% lựa chọn thuê vì ưu tiên tính linh hoạt, đặc biệt là nhóm người trẻ trong giai đoạn đầu của sự nghiệp.
Thực tế cho thấy việc thuê nhà thường đòi hỏi chi phí ban đầu thấp hơn đáng kể so với mua nhà. Người thuê chỉ cần trả tiền đặt cọc và tiền thuê tháng đầu, trong khi người mua phải chuẩn bị từ 30% trở lên làm tiền đặt cọc và phí chuyển nhượng đắt đỏ.
Ngoài ra, nhiều lợi ích khác của thuê nhà được các chuyên gia quốc tế lưu ý: người thuê thường không phải gánh các chi phí bảo trì, thuế tài sản, bảo hiểm và sửa chữa định kỳ, điều này giúp chủ nhà dễ lập ngân sách dài hạn hơn.
Tuy nhiên, người thuê cũng đối mặt với nhược điểm: tiền thuê không hình thành tài sản, và nếu thị trường bất động sản tăng giá mạnh, khả năng “bồi hoàn” khoản chi phí thuê bằng tài sản là điều không xảy ra. Điều này khiến nhiều người trẻ lo ngại về việc “trả tiền thuê mãi mà không có gì tích lũy”.
Mua nhà: sở hữu tài sản thật nhưng cần cân nhắc kỹ lưỡng
Ngược lại, mua nhà mang lại tình trạng “an cư”, cùng với đó là quyền sở hữu tài sản trong dài hạn — điều mà thuê nhà không thể đem lại. Những người ủng hộ mua nhà nhấn mạnh rằng sau một thời gian dài, tài sản này có thể gia tăng giá trị và trở thành vốn tích lũy cho gia đình, hoặc tạo đà cho các quyết định tài chính khác như đầu tư, cho thuê lại… Điều này được nhìn nhận tích cực ở nhiều thị trường châu Á, nơi tài sản bất động sản được xem là một phần của kế hoạch xây dựng tài sản gia đình.
Tuy nhiên, chuyên gia tài chính quốc tế và một số nghiên cứu gần đây cho thấy mua nhà không phải lúc nào cũng “lời” hơn thuê nếu xét toàn diện về chi phí — nhất là trong thị trường có giá nhà tăng cao và lợi suất đầu tư thay đổi. James Choi, chuyên gia kinh tế tại Đại học Yale (Mỹ), nhấn mạnh rằng trong nhiều trường hợp, chi phí tổng cộng của việc mua nhà và thuê nhà có thể tương đương nhau khi xét đến chi phí giao dịch, thuế tài sản và chi phí duy trì, thậm chí thuê có thể mang lại sự linh hoạt tài chính hơn.
Hơn nữa, theo phân tích từ Business Insider, các quy tắc truyền thống cho rằng mua nhà sẽ tối ưu hơn thuê nếu ở lại 2–3 năm đã không còn phù hợp. Hiện tại, để “có lời” khi mua nhà thay vì thuê, người mua thường phải ở lâu hơn 7–9 năm, thậm chí đến 15–20 năm ở thị trường lớn như New York hay San Francisco mới có thể bù đắp chi phí ban đầu bằng tăng giá trị tài sản.
Chuyên gia nói gì về quyết định thuê hay mua?
Tại Việt Nam, các chuyên gia bất động sản cũng có góc nhìn thực tế. Ông Phạm Lâm, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, từng chia sẻ rằng nhiều gia đình trẻ không nhất thiết phải mua nhà ngay lập tức, và việc thuê nhà trong khoảng 5–10 năm đầu của sự nghiệp là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh giá nhà hiện nay.
Ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia của các thị trường quốc tế cho rằng nếu bạn có một nguồn tài chính vững, khả năng trả nợ không quá tải và dự định ổn định ở một nơi từ 5–10 năm, mua nhà có thể là một bước tiến tài chính khôn ngoan, đặc biệt khi giá nhà khu vực bạn sinh sống có khả năng tăng theo thời gian.
Vậy đâu là tiêu chí để gia đình trẻ quyết định thuê hay mua nhà?
Chuyên gia tài chính thường khuyên rằng nếu bạn chưa có đủ tiền đặt cọc, chưa ổn định công việc hoặc chưa xác định gắn bó lâu dài với một khu vực, thì thuê có thể là lựa chọn hợp lý để giảm áp lực tài chính và giữ linh hoạt trong kế hoạch sự nghiệp. Trong khi đó, nếu bạn có quỹ dự phòng, thu nhập ổn định và dự định cư trú dài hạn, thì cân nhắc vay mua nhà có thể giúp bạn xây dựng tài sản và ổn định cuộc sống.
Bài toán thuê hay mua không có đáp án duy nhất cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là hiểu rõ mục tiêu cá nhân, tính toán kỹ lưỡng các chi phí liên quan và lựa chọn phương án phù hợp với hoàn cảnh riêng — chứ không phải theo số đông hay theo áp lực xã hội.
