UBND TP.HCM vừa ban hành quy trình thực hiện thủ tục đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn, trong đó đáng chú ý là việc “đóng khung” toàn bộ trình tự xử lý hồ sơ trong thời gian tối đa 132 ngày đối với dự án không sử dụng vốn đầu tư công. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình, giảm tình trạng kéo dài thủ tục vốn là rào cản lớn đối với phân khúc nhà ở xã hội thời gian qua.
Theo quy định, quy trình 132 ngày được chia thành 7 bước cụ thể, tương ứng với từng giai đoạn triển khai dự án. Mở đầu là bước chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư, được thực hiện trong khoảng 18 ngày. Đây là khâu quan trọng mang tính “mở khóa pháp lý”, quyết định dự án có được triển khai hay không.
Ngay sau đó, dự án bước vào giai đoạn hoàn thiện quy hoạch với thời gian tối đa 22 ngày để thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 hoặc chấp thuận tổng mặt bằng theo quy trình rút gọn. Khi quy hoạch được thông qua, cơ quan chức năng sẽ tiến hành các thủ tục về đất đai trong vòng 7 ngày, bao gồm giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định.
Tiếp đến là bước cấp giấy phép xây dựng, được thực hiện trong khoảng 15 ngày, giúp dự án đủ điều kiện khởi công. Sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý cơ bản, chủ đầu tư triển khai các bước kỹ thuật chuyên sâu thuộc giai đoạn chuẩn bị xây dựng và thi công, với tổng thời gian tối đa 40 ngày. Đây là giai đoạn chiếm nhiều thời gian nhất trong toàn bộ quy trình, do liên quan đến thiết kế, thẩm định và các thủ tục chuyên môn.
Khi công trình hoàn thành, cơ quan chuyên môn sẽ kiểm tra công tác nghiệm thu trong thời gian không quá 15 ngày. Bước cuối cùng là thẩm định và kiểm tra giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội, cũng được thực hiện trong 15 ngày nhằm đảm bảo đúng chính sách và kiểm soát giá theo quy định.
Xét tổng thể, quy trình 132 ngày có thể chia thành hai giai đoạn chính. Giai đoạn đầu kéo dài khoảng 62 ngày, tập trung hoàn tất các thủ tục pháp lý để dự án đủ điều kiện triển khai. Giai đoạn sau kéo dài khoảng 70 ngày, bao gồm các bước nghiệm thu, kiểm soát chất lượng và xác định giá bán trước khi đưa dự án vào sử dụng. Cách phân tách này cho thấy thành phố không chỉ đẩy nhanh khâu phê duyệt đầu vào mà còn siết chặt quản lý đầu ra.
Đối với các dự án nhà ở xã hội sử dụng vốn đầu tư công, TP.HCM cũng ban hành quy trình riêng gồm 8 bước, với tổng thời gian xử lý tối đa 122 ngày, chưa bao gồm thời gian đăng ký kế hoạch vốn trung hạn theo quy định của HĐND thành phố. Quy trình này bổ sung thêm các bước liên quan đến lập, thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và khả thi nhằm đảm bảo kiểm soát chặt chẽ nguồn vốn ngân sách.
Một điểm đáng chú ý trong quy định mới là việc đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” trong giải quyết thủ tục hành chính. Theo đó, các sở ngành như Sở Xây dựng TP.HCM, Sở Tài chính, Sở Quy hoạch – Kiến trúc và chính quyền địa phương sẽ ưu tiên tiếp nhận, xử lý hồ sơ, đồng thời phân công cán bộ có kinh nghiệm hỗ trợ nhà đầu tư rà soát hồ sơ ngay từ đầu. Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng hồ sơ bị trả đi trả lại – nguyên nhân phổ biến khiến thời gian xử lý kéo dài.
Việc chuẩn hóa quy trình và rút ngắn thời gian xử lý được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển nhà ở xã hội tại TP.HCM. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá phù hợp ngày càng lớn, đặc biệt đối với người thu nhập thấp và công nhân, việc tháo gỡ thủ tục được xem là một trong những giải pháp then chốt để thúc đẩy nguồn cung và ổn định thị trường bất động sản.
