Vì sao Nam A Bank Đà Nẵng bị cảnh báo rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng?

Kết luận thanh tra mới đây của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Khu vực 9 đối với Ngân hàng TMCP Nam Á – Chi nhánh Đà Nẵng (Nam A Bank Đà Nẵng) cho thấy một thực tế đáng chú ý: dù duy trì tăng trưởng ổn định và kiểm soát nợ xấu ở mức thấp, chi nhánh vẫn tồn tại nhiều điểm cần chấn chỉnh trong quy trình cấp tín dụng.

Theo thông báo ban hành ngày 25/3, cơ quan thanh tra đã tiến hành rà soát toàn diện hoạt động của chi nhánh, từ cho vay, bảo lãnh đến quản trị rủi ro và tuân thủ quy định pháp lý. Kết quả cho thấy, Nam A Bank Đà Nẵng vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực khi quy mô huy động và cho vay tăng trưởng qua các năm, hoạt động kinh doanh có lãi và góp phần đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp, cá nhân trên địa bàn.

20251020101053-10681-1774508050.jpg

Đáng chú ý, chất lượng tín dụng được đánh giá cải thiện, với tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,85%, thấp hơn ngưỡng 3%. Chi nhánh cũng thực hiện đầy đủ việc phân loại nợ, trích lập dự phòng và xử lý nợ xấu theo đúng quy định. Bên cạnh đó, các yêu cầu về phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố hay hoạt động ngoại hối, chuyển tiền ra nước ngoài đều được tuân thủ.

Tuy nhiên, phần “điểm trừ” lại nằm ở chính các khâu cốt lõi của hoạt động tín dụng.

Thanh tra chỉ ra rằng, công tác thẩm định cho vay trong một số trường hợp chưa đảm bảo đầy đủ và chặt chẽ. Việc phân tích khả năng trả nợ của khách hàng chưa dựa trên các báo cáo tài chính cập nhật, thiếu thu thập tài liệu liên quan để đánh giá toàn diện tình hình hoạt động. Đồng thời, hiệu quả của phương án sản xuất kinh doanh cũng chưa được xem xét đầy đủ theo quy trình nội bộ.

Một vấn đề khác là việc định giá tài sản bảo đảm, đặc biệt với tài sản là trái phiếu doanh nghiệp, còn tiềm ẩn rủi ro. Theo cơ quan thanh tra, việc đánh giá chưa tính đủ các yếu tố về thị trường, thanh khoản cũng như năng lực của đơn vị phát hành.

Không chỉ dừng ở khâu “đầu vào”, công tác kiểm tra và giám sát sau giải ngân cũng bộc lộ hạn chế. Một số trường hợp chưa thu thập đầy đủ chứng từ để xác định dòng tiền trả nợ; chưa kiểm tra đầy đủ điều kiện cấp tín dụng theo phê duyệt; biên bản kiểm tra định kỳ không thể hiện việc kiểm tra thực tế tại địa điểm kinh doanh hoặc kho hàng của khách hàng. Việc theo dõi hiện trạng tài sản bảo đảm cũng chưa được thực hiện đầy đủ theo quy định.

Cơ quan thanh tra đồng thời cảnh báo rủi ro từ phía khách hàng, khi một số doanh nghiệp có tình hình tài chính và hiệu quả kinh doanh chưa thực sự vững chắc. Ngoài ra, việc cho vay phục vụ mua hàng hóa nhưng thanh toán cho cá nhân bán hàng, cùng với chứng từ do cá nhân lập, khiến độ tin cậy của hồ sơ bị đặt dấu hỏi và khó xác định giá trị giao dịch thực tế.

Trước những tồn tại này, NHNN khuyến nghị chi nhánh cần siết chặt hơn nữa quy trình thẩm định, tăng cường kiểm tra – giám sát trong suốt vòng đời khoản vay, đồng thời yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Việc theo dõi, xử lý và thu hồi nợ xấu cũng cần tiếp tục được thực hiện sát sao.

Dù vậy, kết luận thanh tra cũng nêu rõ các sai sót phát hiện không thuộc diện bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định hiện hành tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP. Do đó, đoàn thanh tra không áp dụng biện pháp xử phạt.

Thay vào đó, Chánh Thanh tra NHNN Khu vực 9 yêu cầu Nam A Bank Đà Nẵng nghiêm túc rút kinh nghiệm, nhanh chóng chấn chỉnh và triển khai các biện pháp phòng ngừa nhằm hạn chế rủi ro trong hoạt động. Trên cơ sở kết quả thanh tra, cơ quan quản lý đã đưa ra 5 kiến nghị đối với chi nhánh và 1 khuyến nghị đối với hội sở ngân hàng, nhằm đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

Thông điệp từ đợt thanh tra lần này khá rõ ràng: tăng trưởng và kiểm soát nợ xấu là chưa đủ, mà điều cốt lõi nằm ở việc tuân thủ chặt chẽ quy trình và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro trong từng khoản tín dụng.