Vướng mắc do cách hiểu chưa thống nhất
Trong văn bản gửi Bộ Xây dựng và UBND TP.HCM, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho rằng thực tế thời gian qua, việc áp dụng quy định về thi tuyển phương án kiến trúc còn thiếu thống nhất giữa các cơ quan quản lý.
Theo Hiệp hội, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đã xác định các công trình chung cư có bố trí một phần diện tích thương mại – dịch vụ nhưng phần nhà ở chiếm tỷ trọng lớn là công trình nhà ở hỗn hợp, không phải công trình công cộng, do đó không thuộc diện bắt buộc thi tuyển phương án kiến trúc.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, một số địa phương vẫn lúng túng khi áp dụng quy định, dẫn đến tình trạng hồ sơ thẩm định, cấp phép xây dựng bị ách tắc, đặc biệt tại TP.HCM. Thực tế đã xảy ra việc các cơ quan chuyên môn phải trao đổi qua lại nhiều lần để xác định dự án có thuộc diện thi tuyển hay không.
Đề xuất bổ sung quy định rõ ràng
Từ thực tế trên, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM kiến nghị cần sớm bổ sung quy định cụ thể về các trường hợp không phải thi tuyển phương án kiến trúc.
Cụ thể, Hiệp hội đề xuất xác định rõ: công trình nhà ở chung cư có chức năng hỗn hợp (có phần thương mại, dịch vụ) vẫn được xếp là công trình nhà ở; các công trình thương mại, dịch vụ trong dự án khu đô thị hoặc nhà ở thương mại sử dụng vốn tư nhân cũng không nên thuộc diện bắt buộc thi tuyển.
Bên cạnh đó, Hiệp hội đề nghị rà soát, sửa đổi các quy định liên quan nhằm tránh mâu thuẫn giữa các văn bản pháp luật, đảm bảo tính thống nhất trong phân loại công trình theo công năng sử dụng.
Đồng thời, Bộ Xây dựng được kiến nghị sớm ban hành hướng dẫn áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước, qua đó tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong quá trình triển khai dự án.
Không bắt buộc nhưng vẫn có ngoại lệ
Ở góc độ pháp lý, luật sư Phạm Thanh Tuấn cho biết theo Luật Kiến trúc 2019, các công trình phải thi tuyển phương án kiến trúc chủ yếu là công trình công cộng quy mô lớn, công trình hạ tầng quan trọng hoặc công trình mang tính biểu tượng, điểm nhấn đô thị.
Theo các quy định hiện hành như Nghị định 06/2021 và Luật Nhà ở 2023, nhà ở, bao gồm chung cư, không được xếp vào nhóm công trình công cộng. Vì vậy, về nguyên tắc, các dự án chung cư không thuộc diện bắt buộc thi tuyển theo tiêu chí này.
Tuy nhiên, luật sư cũng lưu ý vẫn tồn tại ngoại lệ. Nếu một dự án chung cư được xác định là công trình điểm nhấn trong đô thị hoặc nằm trên các tuyến đường chính theo quy hoạch đã được phê duyệt, thì vẫn phải tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc theo quy định.
