Những thay đổi trong cải cách thủ tục hành chính thời gian qua đang mang lại lợi ích rõ rệt cho người dân. Tại TP.HCM, nơi mỗi năm có hàng chục nghìn hồ sơ xin cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, việc đơn giản hóa hoặc bãi bỏ thủ tục cấp phép đã giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí.
Trước đây, để hoàn tất một hồ sơ xin giấy phép xây dựng, người dân thường phải đi lại nhiều lần, bổ sung giấy tờ phức tạp và tốn thêm chi phí thuê dịch vụ. Tuy nhiên, hiện nay nhiều thủ tục đã được rút gọn, người dân có thể tự thực hiện hoặc nộp hồ sơ trực tuyến, giảm áp lực về thời gian lẫn chi phí không chính thức. Thời gian xử lý hồ sơ cũng được rút ngắn đáng kể, có trường hợp chỉ mất khoảng 12 ngày để hoàn tất thủ tục liên quan đến khởi công xây dựng.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, việc bỏ yêu cầu xin phép xây dựng đối với các dự án đã có quy hoạch chi tiết 1/500 được xem là bước cải cách quan trọng. Khi hồ sơ thiết kế cơ sở đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, doanh nghiệp có thể triển khai ngay bước thiết kế kỹ thuật và thi công mà không cần lặp lại quy trình xin phép như trước.
Theo các doanh nghiệp, thay đổi này giúp rút ngắn tiến độ dự án từ 2–3 tháng, thậm chí lâu hơn. Việc đẩy nhanh tiến độ triển khai cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sớm đưa sản phẩm ra thị trường, cải thiện dòng tiền và giảm áp lực chi phí tài chính, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất còn ở mức cao.
Ở góc độ vĩ mô, các chuyên gia nhận định cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản có tác động lan tỏa lớn đến nền kinh tế. TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, cho rằng chi phí lớn nhất của doanh nghiệp không chỉ là tiền mà còn là thời gian chờ đợi hoàn tất thủ tục pháp lý. Khi quy trình được rút gọn, doanh nghiệp có thể quay vòng vốn nhanh hơn, giảm chi phí cơ hội và hạn chế tình trạng dự án “treo”.
Theo yêu cầu của Chính phủ, trong năm 2025 đã có hơn 30% thủ tục hành chính trong lĩnh vực bất động sản được cắt giảm, và mục tiêu đến hết năm 2026 là nâng tỷ lệ này lên 50%, đồng thời giảm một nửa thời gian thực hiện. Đây được xem là dư địa cải cách lớn nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo việc cắt giảm thủ tục cần đi vào thực chất, tránh tình trạng “giảm trên giấy” nhưng phát sinh thêm các bước trung gian khác. Nếu không được thiết kế lại một cách khoa học và đồng bộ, việc cắt giảm có thể dẫn đến rủi ro pháp lý, ảnh hưởng đến chất lượng dự án và thị trường.
TS Trần Việt Anh, Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, nhận định cải cách thủ tục hành chính là bước đi đúng hướng, nhưng điều quan trọng là phải đảm bảo tính minh bạch, nhất quán và khả năng dự báo của hệ thống pháp lý. Khi đó, không chỉ doanh nghiệp trong nước mà cả nhà đầu tư nước ngoài cũng sẽ yên tâm rót vốn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
