Định danh "căn cước" cho từng sản phẩm bất động sản
Theo quy định tại Nghị định 357, mã số định danh của bất động sản là một chuỗi ký tự (bao gồm số và chữ), có độ dài thống nhất nhằm xác định duy nhất một sản phẩm bất động sản trên hệ thống. Cấu trúc của mã số này được xây dựng khoa học, tích hợp các thông tin về mã định danh thửa đất, mã dự án, và thông tin chi tiết của từng căn nhà hoặc công trình xây dựng. Việc cấp mã sẽ được thực hiện ngay khi dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc khi phát sinh giao dịch đối với nhà ở riêng lẻ đã có giấy chứng nhận.
Điểm đáng chú ý là quy định này tập trung định danh cho "vật" – tức là bản thân tài sản bất động sản. Mục tiêu cốt lõi là tạo ra một kho dữ liệu thống nhất, nơi mỗi ngôi nhà hay căn hộ đều có một "lý lịch số" rõ ràng. Điều này giúp khắc phục tình trạng loạn thông tin, một dự án có thể bị đổi tên thương mại nhiều lần gây nhầm lẫn, hoặc tình trạng một căn hộ bị bán trùng cho nhiều người do thiếu công cụ kiểm soát dữ liệu tập trung.
Xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất từ Trung ương đến địa phương
Để mã định danh phát huy tác dụng, Nghị định quy định rõ việc thiết lập Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản được quản lý tập trung và thống nhất trên toàn quốc. Bộ Xây dựng là cơ quan chịu trách nhiệm xây dựng, nâng cấp và quản lý phần mềm, hạ tầng kỹ thuật tại trung ương. Trong khi đó, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm chỉ đạo các sở, ngành liên quan thu thập, cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu tại địa phương mình.
Cơ sở dữ liệu này sẽ bao gồm các nhóm thông tin chính như: Dữ liệu về các dự án bất động sản (quy mô, tổng mức đầu tư, tình trạng pháp lý, tiến độ triển khai); Dữ liệu về giao dịch chuyển nhượng, mua bán; và số liệu về nguồn cung, hàng tồn kho. Khi hệ thống đi vào vận hành đồng bộ, cơ quan quản lý nhà nước sẽ có trong tay bức tranh toàn cảnh và thực tế về diễn biến thị trường, từ đó đưa ra các chính sách điều tiết kịp thời, tránh tình trạng "sốt ảo" hoặc đóng băng do thiếu thông tin.
Kết nối dữ liệu quốc gia và công cụ hỗ trợ người dân
Về cơ chế chia sẻ thông tin, Nghị định đặt ra nguyên tắc hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản phải được kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Dù Nghị định chưa quy định chi tiết về quy trình kỹ thuật chia sẻ dữ liệu liên ngành với ngành Thuế hay Ngân hàng, nhưng việc quy định kết nối này tạo hành lang pháp lý quan trọng để tiến tới việc đồng bộ hóa dữ liệu trong tương lai. Đây là tiền đề để các cơ quan chức năng có thể đối soát thông tin, phục vụ công tác quản lý nhà nước hiệu quả hơn.
Đối với người dân và doanh nghiệp, việc bất động sản có mã định danh sẽ mang lại một công cụ hữu hiệu để tham khảo và kiểm chứng. Dù pháp luật hiện hành chưa bắt buộc người mua phải tra cứu mã định danh trước khi giao dịch, nhưng việc thông tin về dự án và sản phẩm được công khai trên hệ thống sẽ giúp người dân giảm thiểu rủi ro pháp lý. Khi có nhu cầu mua nhà, người dân có thể truy cập hệ thống để nắm bắt các thông tin cơ bản về chủ đầu tư, tình trạng pháp lý của dự án, từ đó đưa ra quyết định giao dịch an toàn và chính xác hơn.
